woensdag in de 6e paasweek

Het goede gesprek

Tekst overweging: Kris

De eerste lezing brengt ons naar Paulus op de Areopagus. Paulus bevindt zich in Athene, het centrum van filosofie, cultuur en religie. Overal ziet hij altaren, beelden en tempels. Hij spreekt daar niet eerst tot joden, zoals vaak elders gebeurt, maar tot Griekse denkers en zoekende mensen die weinig vertrouwd zijn met de Bijbelse openbaring. Dat bepaalt sterk de toon van zijn toespraak.

Paulus spreekt opvallend respectvol. Hij erkent hun religieuze zoektocht. Hij sluit zelfs aan bij hun eigen cultuur en citeert Griekse dichters. Dat is belangrijk: hij probeert het Evangelie verstaanbaar te maken binnen de leefwereld van zijn toehoorders. Hij vertrekt vanuit hun verlangen naar het goddelijke. Het altaar “Aan de onbekende god” wordt voor hem een aanknopingspunt om over de levende God te spreken.

Eigenlijk is dat alles heel herkenbaar voor onze tijd. Wij leven in een sterk geseculariseerde samenleving, maar dat betekent nog niet dat mensen zonder vragen naar zin of zonder verlangen naar iets dat groter is dan henzelf door het leven gaan. Een altaar “Aan de onbekende god” zullen we vandaag wellicht niet zo snel tegenkomen, maar wanneer mensen spreken over geloof, hoor je vaak gelijkaardige woorden. Men zegt het moeilijk te hebben met God, maar tegelijk “wel in iets” te geloven. Er leeft een vermoeden dat ons bestaan niet volledig opgesloten zit binnen het zichtbare en tastbare. Veel mensen voelen aan dat er een werkelijkheid moet zijn die het menselijke overstijgt, een grond onder het leven, een mysterie dat zelfs door de dood niet wordt uitgewist.

Als christenen kunnen we daar snel afwijzend of oordelend op reageren. We kunnen zeggen dat zo’n vaag geloof tekortschiet of te vrijblijvend is. Paulus kiest een andere weg. Hij gaat het gesprek aan. Hij luistert eerst naar wat er leeft in de harten van mensen en probeert van daaruit een opening te maken naar de levende God. Misschien ligt daar ook voor ons vandaag een belangrijke opdracht.

Wij leven immers in een tijd waarin christenen vaak liever zwijgen over hun geloof dan het goede gesprek aan te gaan. Dat zwijgen vertalen we al snel als: we willen respectvol zijn, we willen anderen niets opdringen, we willen nederig blijven. Natuurlijk zit daar iets waardevols in. En toch kan achter dat zwijgen ook een gebrek aan vertrouwen schuilen dat de heilige Geest werkelijk werkzaam kan zijn in menselijke woorden en ontmoetingen.

Het probleem zit vaak hierin dat wij de neiging hebben om dergelijke gesprekken toe te eigenen, alsof wij de eigenaars zijn, alsof alles afhangt van onze overtuigingskracht, onze kennis of onze vlotte formuleringen. We willen het gesprek volledig zelf dragen en sturen. Het evangelie van deze dagen, ook vandaag, spreekt echter over een andere weg. Jezus spreekt over de Geest van de waarheid. Dat is geen abstract idee en ook geen mooie gedachte om de leerlingen moed te geven. Jezus spreekt over een levende aanwezigheid van God zelf, werkzaam in mensen, werkzaam in de Kerk, werkzaam in het hart van wie luistert en spreekt.

Misschien geloven wij soms te weinig dat de Geest ook vandaag nog mensen kan aanspreken doorheen goede gesprekken. Niet omdat christenen altijd de juiste woorden klaar hebben, maar omdat Gods genade zich ook meedeelt via menselijke taal, via een eerlijk getuigenis, via een gesprek waarin Hij alle ruimte krijgt om mensen doorheen woorden te raken.

Dat betekent niet dat elk gesprek meteen vrucht zal dragen. Ook Paulus werd in Athene uitgelachen wanneer hij sprak over de verrijzenis. Sommigen haakten af. Anderen bleven twijfelend achter. Maar er waren er ook – zo lezen we – die zich aansloten en tot geloof kwamen. We moeten niet wakker liggen van de vruchten van onze gesprekken alsof zichtbaar succes de maatstaf zou zijn. Dat mogen we aan God overlaten. Wij weten niet hoe God werkzaam is in mensen, noch langs welke wegen Hij harten opent, of de 'tijd' die Hij daarvoor neemt. Wij kijken vaak naar wat zichtbaar is. God kijkt wellicht dieper.

We leven in een geseculariseerde cultuur. Als Kerk zouden we ons gezonden moeten weten naar het hart van die cultuur. Om in de eerste plaats aanwezig te zijn en mensen lief te hebben, nederig en met veel zin voor gemeenschap. Belangrijk is het vertrouwen dat God werkzaam is in mensen, vaak verborgen en ongezien, en misschien anders dan wij zouden verwachten. Paulus zag in Athene niet alleen afgoden, maar ook zoekende mensen, waar God niet afwezig was. Misschien moeten ook wij opnieuw leren kijken met diezelfde open blik. En dan durven het goede gesprek aan te gaan, vertrouwend op de Geest in en onder ons.

De vraag van vandaag luidt misschien minder: “Geloven anderen nog?” De diepere vraag is wellicht: geloven wij zelf nog dat de heilige Geest werkzaam is in ons spreken, luisteren en ontmoeten? Geloven wij dat Christus ook vandaag mensen tegemoetkomt in hun zoeken, hun twijfel en hun verlangen naar leven?

Spreken over geloof hoeft geen zaak van grote woorden te zijn, maar mag veeleer een eenvoudige en vreugdevolle weg zijn die we samen in de heilige Geest mogen gaan.

Laten we bidden

Heilige Geest,
open ons hart voor het goede gesprek.
Maak ons aandachtig voor uw aanwezigheid
in woorden, stiltes en ontmoetingen.
In Christus, onze Heer.
Amen.

Geliefde mensen, mogen onze pleinen en straten opnieuw plaatsen van hoop worden, waar ruimte is voor vragen, zoeken en nieuw vertrouwen.
Een vredevolle woensdag,
kris

---

Om mee op weg te gaan

Hoe kijken wij naar onze marktplaatsen, kerkpleinen, caféterrassen, straten en stegen? Zijn het zomaar plaatsen waar mensen elkaar toevallig kruisen? Of mogen het plaatsen zijn waar God, heel onzichtbaar, toch aanwezig mag zijn? Misschien begint dat al in onze blik naar anderen toe, in de manier waarop wij iemand goedendag zeggen, in goede woorden die we spreken met eenvoudige en oprechte aandacht. Ja, mogen onze pleinen en straten opnieuw plekken van gemeenschap worden, waar mensen iets mogen ervaren van warmte, nabijheid en hoop.