Van Woord naar leven

Aangeraakt worden en aanraken Tekst overweging: Ricky Rieter Beste vrienden, Het woord ‘aanraken’ heeft vele betekenissen. In de loop van een leven krijgen we daar op allerlei manieren en in velerlei vormen mee te maken. Als baby is het contact met de moeder en uiteraard ook met de vader, het fundament van elk leven. Een huilende peuter of kleuter, die al lang geen baby meer is, vindt troost als het bij mama de pijn of het verdriet neer kan leggen. Mijn moeder had een simpel liedje wat ze uitsprak, terwijl ze haar hand troostend op onze hoofdjes legde. De inhoud van het versje had geen enkele betekenis, maar wel die hand van mijn moeder op onze ‘böllekes’ (hoofdjes). Ik ken het versje nu nog uit mijn hoofd, zovele jaren later, terwijl ik zelf al heel veel ouder ben dan mijn, nu al lang overleden moeder, toen was. Opgegroeid in de drukte van een groot of minder groot gezin, veranderen de mogelijkheden, en ook de tijd, tegelijk met de vormen van die lijfelijke nabijheid. Daarbij spe...

Zout en licht, midden in de wereld Tekst overweging: Kris Binnenkort, meer bepaald op woensdag 18 februari, start de veertigdagentijd. Op de vrijdag van die eerste vastenweek klinkt opnieuw dezelfde lezing uit Jesaja die we vandaag horen, wat veelzeggend is voor het begin van de vastentijd. Vasten - zo lezen we vandaag al - is je brood delen met de hongerige, onderdak bieden aan armen zonder huis, naakten kleden, kortom je bekommeren om je medemens. Het is ook het juk van de onderdrukking uitbannen en de verdrukte gul onthalen. Daarnaast spreekt Jesaja over iets wat minder zichtbaar is: het bannen van kwaadsprekerij en de neiging om voortdurend een beschuldigende vinger op te steken. Ware vroomheid raakt niet alleen onze daden, maar ook onze woorden en onze houding tegenover elkaar. Natuurlijk kan en mag aan dit alles een uiterlijke vorm van vasten voorafgaan, al is 'voorafgaan' hier misschien geen juist woord. Het zou één gebeuren moeten zijn. Het gaat om een uiterlijk...

Wijsheid die richting geeft Tekst overweging: Kris De eerste lezing plaatst ons aan het begin van Salomo’s koningschap. Hij staat voor een immense taak: een groot volk leiden, recht spreken, richting geven. In een droom krijgt hij van de Heer een open vraag: wat verlang je werkelijk? Salomo antwoordt niet vanuit ambitie of eigenbelang, maar vanuit een diep besef van verantwoordelijkheid. Hij bidt niet om een lang leven, niet om rijkdom of macht, maar wel om een opmerkzame geest, een luisterend hart dat kan onderscheiden tussen goed en kwaad. Hij beseft dat goed bestuur niet begint bij macht en heersen, maar bij innerlijke helderheid en trouw aan God. De kans is klein dat deze overweging door koningen of staatsleiders wordt gelezen. Toch raakt deze lezing, en in het bijzonder de houding van Salomo, ook ons leven. Ouders dragen verantwoordelijkheid voor hun kinderen, grootouders voor hun kleinkinderen. Zo dragen mensen in de zorg verantwoordelijkheid voor wie aan hen is toevertrouwd, ...

Wanneer het geweten niet wordt gevolgd Deze overweging is geïnspireerd door een tekst van J. Bots sj. Jezus is niet als een storm, niet als een aardbeving, niet als een vuur. Hij is zacht en stil als een bries, het stille suizelen van een bries (1 Kon 19,12). Zo is Hij aanwezig, ook in de eucharistie: stil, zonder uiterlijk vertoon, om dieper door te dringen, om zich te verenigen tot in de diepste lagen van ons hart. Zachtheid heeft een eigen kracht. Zij stoot niet af, maar vindt een weg naar binnen. Zacht is de hand waarmee Jezus geneest, zacht is zijn stem. Hij verheft zijn stem niet om de walmende pit niet uit te doven en het geknakte riet niet te breken (Jes 42,3; Mt 12,20). Zo openbaart God zich: niet overweldigend, maar nabij, met een stem die ruimte laat en uitnodigt. Die zachte stem klinkt ook in het geweten van de mens. Zelfs in het geweten van Herodes. In de evangelische traditie wordt hij getekend als een man met macht, maar zonder innerlijke vrijheid, heen en weer ges...

Loslaten zonder af te schrijven Tekst overweging: Kris In het evangelie van vandaag horen we hoe Jezus zijn leerlingen twee aan twee uitzendt. Zij worden gezonden zonder veel zekerheden, met weinig bagage en zonder middelen om zichzelf te beschermen. Hun zending is eenvoudig en kwetsbaar: nabij zijn, genezen, bevrijden en mensen oproepen tot inkeer. Jezus houdt hen geen succesverhaal voor. Afwijzing maakt kennelijk deel uit van wat hen te wachten staat. Daarover zegt Jezus: “Schud het stof van je voeten als getuigenis tegen hen.” Een op het eerste zicht misschien wat merkwaardige uitdrukking. Vanwaar komt ze vandaan? Wat betekende ze voor de leerlingen van toen? En wat zou ze voor ons kunnen betekenen? In de wereld van toen was het afschudden van stof een bekend symbool. Joden die door heidens gebied reisden, schudden bij hun terugkeer soms symbolisch het stof van hun voeten. Dat gebaar drukte uit: dit gebied behoort niet tot het land van het Verbond; ik neem er niets van mee. Het...

Ruimte geven aan God Tekst overweging: Kris Vandaag lezen we in de eerste lezing opnieuw een Bijbeltekst die schuurt aan ons godsbeeld. We horen hoe God aan David drie mogelijke straffen voorlegt als gevolg van zijn volkstelling, en dat roept bij ons onvermijdelijk weerstand op. Alsof God zou rekenen met rampen en ziekte om zijn gelijk te halen. Zo kunnen en hoeven we deze tekst vandaag niet te verstaan. De Bijbel spreekt hier vanuit een oud denkkader, waarin alles wat het volk treft onmiddellijk in verband werd gebracht met Gods handelen. Rampen werden theologisch geduid binnen het geloofsverstaan van die tijd. De focus in de lezing mogen we dan ook niet leggen op een straffende God, maar op een mens die zijn vertrouwen bouwt op macht, op aantallen en op zelfbehoud, en die uiteindelijk ontdekt hoe leeg een dergelijke houvast is. David krijgt schuldbesef en neemt verantwoordelijkheid. En daar gaat het vandaag over. David kiest ervoor zich toe te vertrouwen aan Gods mededogen. Niet z...

Voorbij het eerste moment Tekst overweging: Kris Zowel de eerste lezing als het evangelie bevatten vandaag tal van elementen die uitnodigen tot reflectie. Toch wil ik me beperken tot één klein detail uit het evangelie, met name de allerlaatste zin. Nadat de Heer het meisje heeft doen opstaan, zegt Hij dat men haar iets te eten moet geven. Het is een korte zin, bijna terloops uitgesproken, maar ze is zeer betekenisvol en draagt een oproep in zich. In de Kerk, en uiteraard ook ver daarbuiten, gebeurt bijzonder veel goeds. Parochies, gemeenschappen en ook individuele mensen zetten zich vanuit een christelijke of andere goedmenselijke inspiratie dikwijls heel mooi in voor anderen. Dat gebeurt vaak discreet, zonder veel aandacht of zichtbaarheid, en juist dat maakt het zo waardevol. Die inzet verdient erkenning en dankbaarheid. Kleine goedheid. Het maakt onze wereld mooi en warm. Toch is er een punt dat aandacht vraagt. Vanuit een concrete nood wordt vaak ook concrete hulp geboden, en d...