Van Woord naar leven

Kiezen in het licht van Christus Tekst overweging: Kris De lezingen van deze zondag leggen een sterke nadruk op onze verantwoordelijkheid. We zeiden het hier in ‘Van Woord naar leven’ eerder deze week al: wij zijn mensen met een geschiedenis. De cultuur waarin wij geboren zijn, onze opvoeding, ons verleden, onze omgeving, zelfs onze fysieke genen bepalen voor een groot stuk wie wij vandaag zijn. Dat alles werkt in ons door. Het tekent onze gevoeligheden, onze grenzen, onze mogelijkheden. En toch neemt dit alles onze persoonlijke verantwoordelijkheid niet weg. Wat wij vandaag doen, de keuzes die wij vandaag maken, de woorden die wij vandaag spreken, de handelingen die wij vandaag stellen: zij behoren ons toe. Daarin staan wij zelf voor God. De eerste lezing uit Jezus Sirach is daarin bijzonder duidelijk: “Als je het wilt kun je de geboden naleven.” En nog sterker: “Vóór de mens liggen het leven en de dood, hij krijgt waar hij voor kiest.” God heeft ons “vuur en water voorgezet” . ...

Dragers van vrede Tekst overweging: Kris In het evangelie van vandaag stuurt Jezus de tweeënzeventig leerlingen twee aan twee op weg met de opdracht het koninkrijk van God te verkondigen. Hij geeft daarbij heel concrete aanwijzingen over hoe zij dat moeten doen. Een van die aanwijzingen klinkt ons misschien vreemd in de oren: “Groet niemand onderweg.” Waarom deze opmerkelijke oproep tot schijnbare onvriendelijkheid? Want echt christelijk klinkt dit niet… In Bijbelse context betekende een groet vaak veel meer dan een eenvoudig “goedendag”. Het kon uitgroeien tot een uitgebreide sociale ontmoeting, met rituelen, gesprekken en wederzijdse verplichtingen. Gastvrijheid speelde daarin een belangrijke rol en vroeg tijd en aandacht. Wanneer Jezus zijn leerlingen vraagt niemand onderweg te groeten, nodigt Hij hen uit zich niet te laten ophouden door contacten die hun zending zouden vertragen. Hun taak is helder en dringend: het koninkrijk van God aankondigen. Dat vraagt innerlijke gerichthe...

Alles wat Hij doet is goed Tekst overweging: Kris Helemaal in het begin van de Bijbel, wanneer God hemel en aarde schept, klinkt na elke scheppingsdag datzelfde refrein: God zag dat het goed was. Het is alsof de Schrift ons wil laten binnentreden in Gods blik, een blik die leven bevestigt en vreugde vindt in wat tot bestaan komt. Het goede is geen toeval, het ontspringt aan Gods hart. De schepping wordt gedragen door goedheid. In het evangelie van vandaag horen we iets soortgelijks. Nadat Jezus een dove weer had doen horen, zeiden de omstanders: “Alles wat Hij doet is goed.” Hun woorden echoën het begin van Genesis. Wat God in het begin deed in de schepping, zet Hij voort in Jezus. Waar Hij aanraakt, ontkiemt leven. Waar Hij spreekt, komt ruimte. Waar Hij zich buigt over gebrokenheid, wordt iets hersteld. In Christus breekt de nieuwe schepping door. De genezing van vandaag toont ons dat het goede zit in die herscheppende kracht van God. Het goede zit in het openen van wat geslot...

Waar het hart zijn anker heeft Tekst overweging: Kris Gisteren hoorden we Jezus zeggen dat wat een mens onrein maakt, voortkomt uit het hart. Slecht gedrag groeit van binnenuit en komt tot uiting in woorden en daden. Vandaag zien we hoe dat werkelijkheid wordt in het leven van Salomo. Op zijn oude dag laat hij zich meeslepen door de goden van zijn buitenlandse vrouwen. Hij bouwt offerplaatsen voor Astarte, Milkom, Kemos en Moloch, en zo raakt zijn hart verdeeld. De man die ooit om een luisterend hart had gebeden, verliest de eenheid van zijn toewijding. Wat hier gebeurt, is een fundamentele ontrouw aan het verbond. Israël leeft vanuit het verbond en de toewijding aan de ene Heer. Het eerste gebod - "Vereer naast Mij geen andere goden" (Ex 20,3) - staat hier op het spel. Wanneer het centrum verschuift, raakt alles uit balans. Het probleem is niet culturele openheid op zich, maar het prijsgeven van het centrum. Salomo’s innerlijke verdeeldheid zal uiteindelijk leiden tot de...

Leven van binnenuit Tekst overweging: Kris Gisteren stonden we stil bij de nood aan samenhang tussen geloof en leven, bij de vraag of wat wij belijden ook werkelijk gestalte krijgt in de manier waarop wij leven. Het ging over harmonie, over een geloof dat niet opgesloten blijft in woorden of rituelen, maar doorwerkt in keuzes, relaties en verantwoordelijkheden. Het evangelie van vandaag zet die lijn verder en scherpt haar zelfs aan. Jezus legt de vinger op de eenheid tussen binnenkant en buitenkant, tussen het hart van de mens en wat zichtbaar wordt in zijn leven. Een zuiver hart werkt door in woorden, keuzes en daden. Toch ervaren we hoe broos die eenheid is. Ook met de beste intenties merken we dat onze buitenkant soms minder schoon oogt dan we zouden wensen. Dan is de verleiding groot om verklaringen te zoeken buiten onszelf: bij omstandigheden, bij mensen die ons hebben gekwetst, bij invloeden uit het verleden, bij opvoeding of omgeving. De psychologie leert ons terecht dat zulk...

Van vorm naar relatie Tekst overweging: Kris Beide lezingen draaien rond de plaats van God in het religieuze leven. In de eerste lezing klinkt een diep besef dat God zich niet laat opsluiten in een heilige plaats, hoe waardevol die ook is. In het evangelie wordt duidelijk dat God zich evenmin laat vastleggen in menselijke regels en tradities wanneer die het hart niet raken. In beide gevallen gaat het om een verschuiving van het uiterlijke naar het innerlijke: van gebouw naar gebed, van ritueel naar hart, van vorm naar relatie. Ware eredienst vraagt om openheid, trouw en barmhartigheid, en wordt zichtbaar waar het innerlijke ook vorm krijgt in het leven. Het gebed van Salomo bij de inwijding van de tempel is doordrongen van verwondering. Hij erkent de grootheid van God, die zelfs de hemel niet kan omvatten. Tegelijk durft hij God aan te spreken als nabij en luisterend. De tempel wordt zo geen plaats waar God wordt vastgezet, maar een ruimte waar mensen zich tot Hem wenden. Salomo bid...

Aangeraakt worden en aanraken Tekst overweging: Ricky Rieter Beste vrienden, Het woord ‘aanraken’ heeft vele betekenissen. In de loop van een leven krijgen we daar op allerlei manieren en in velerlei vormen mee te maken. Als baby is het contact met de moeder en uiteraard ook met de vader, het fundament van elk leven. Een huilende peuter of kleuter, die al lang geen baby meer is, vindt troost als het bij mama de pijn of het verdriet neer kan leggen. Mijn moeder had een simpel liedje wat ze uitsprak, terwijl ze haar hand troostend op onze hoofdjes legde. De inhoud van het versje had geen enkele betekenis, maar wel die hand van mijn moeder op onze ‘böllekes’ (hoofdjes). Ik ken het versje nu nog uit mijn hoofd, zovele jaren later, terwijl ik zelf al heel veel ouder ben dan mijn, nu al lang overleden moeder, toen was. Opgegroeid in de drukte van een groot of minder groot gezin, veranderen de mogelijkheden, en ook de tijd, tegelijk met de vormen van die lijfelijke nabijheid. Daarbij spe...