dinsdag in week 11 door het jaar

Een liefde zonder grenzen

Tekst overweging: Kris

Men denkt wel eens dat Jezus met de Bergrede de Wet van Mozes vervangt door iets nieuws. Dat is echter niet wat Hij zelf zegt. Even eerder in dezelfde Bergrede verklaart Hij uitdrukkelijk dat Hij niet gekomen is om de Wet af te schaffen, maar om haar tot vervulling te brengen (Mt 5,17-18). Zelfs geen jota of tittel mag ervan verloren gaan, zo zegt Hij. Wat Jezus wel doet, is de diepere betekenis van Gods geboden aan het licht brengen. Achter de geboden openbaart Hij het verlangen van God naar een mens die leeft vanuit liefde. Daarom blijft Hij niet hangen bij de vraag wat toegestaan of verboden is. Hij richt zich op het hart. Hij wil zijn leerlingen binnenleiden in de volle betekenis van Gods geboden, zodat zij steeds meer gaan leven zoals hun hemelse Vader.

Vandaag klinkt misschien wel één van de meest uitdagende woorden uit die Bergrede: "Heb je vijanden lief en bid voor wie je vervolgen." Wij omringen ons graag met mensen bij wie wij ons thuis voelen. In familie, vriendenkring, vereniging of geloofsgemeenschap zoeken we mensen met wie het goed klikt. Dat is heel menselijk. Het gebeurt dat er buiten die vertrouwde kring mensen zijn met wie we botsen, mensen die ons gekwetst hebben, mensen die ons dwarszitten of die we liever uit de weg gaan. Soms groeien daar harde woorden uit voort. Soms ontstaat er verwijdering die jarenlang blijft bestaan. We zien dat in het klein, in onze eigen leefomgeving. Maar we zien dat ook op wereldvlak. Volkeren komen tegenover elkaar te staan. Wantrouwen groeit uit tot conflict. Conflicten groeien uit tot geweld. Wat Jezus doet, is de houding doorprikken waarbij liefde enkel bestemd zou zijn voor wie ons genegen is.

Liefde mag niet ophouden aan de grens van sympathie of genegenheid. Zij mag evenmin afhankelijk zijn van wat wij van de ander ontvangen. Jezus nodigt uit de mens die tegenover ons staat te blijven zien als een mens, en wel ten allen tijde, ook wanneer deze onze 'vijand' geworden is.

"Heb je vijand lief, bid voor wie je vervolgt." Bidden voor iemand verandert niet altijd onmiddellijk de ander, maar het verandert wel je eigen hart. Gebed houdt ons in ontmoeting met de Heer. Het bewaart onze verbondenheid met Hem. Dit behoedt ons ervoor dat kwaadheid en bitterheid zich vastzetten in ons leven. Onze relatie met de Heer zal ons steeds doen zoeken naar ruimte en wegen van verzoening.

Wanneer een ander ons onrecht aandoet, ons kwetst, ons afwijst of ons vijandig behandelt – en dat gebeurt soms – worden wij uitgenodigd niet meegezogen te worden in de beweging van haat. Jezus vraagt zijn leerlingen het kwade niet verder te voeden. Hij roept op om het kwaad met goed te beantwoorden. Paulus zal dit later herhalen: "Laat u niet overwinnen door het kwade, maar overwin het kwade door het goede" (Rom 12,21).

Jezus doet deze oproep niet los van de weg die Hij zelf is gegaan en die Hem te wachten staat. Aan het kruis zal blijken hoe ver deze liefde gaat. Daar bidt Hij voor degenen die Hem veroordelen en bespotten: "Vader, vergeef het hun" (Lc 23,34). Wat Hij van zijn leerlingen vraagt, heeft Hij zelf voorgeleefd. Daarom is de oproep je vijanden te beminnen en te vergeven veel meer dan een morele opdracht. Het is een uitnodiging om Christus te volgen en zijn gezindheid steeds meer in ons leven gestalte te geven.

Jezus verwijst in dit alles naar God zelf. De Vader, zo zegt Hij, laat iedere dag zijn zon opgaan over goede en slechte mensen. Hij laat het regenen over rechtvaardigen en onrechtvaardigen. Gods goedheid strekt zich uit tot iedere mens. Niemand valt buiten de kring van zijn liefde. Onze roeping is het diezelfde houding zichtbaar te maken in onze omgang met elkaar en met anderen. Het is de enige weg die uiteindelijk leidt naar vrede, naar verzoening en naar een wereld waarin mensen elkaar niet langer als tegenstanders hoeven te zien. Het is de weg van zijn Koninkrijk onder ons. "Uw wil geschiede op aarde zoals in de hemel" (vgl. Mt 6,10). We bidden het dagelijks.

Het evangelie van vandaag eindigt met: "Wees dus volmaakt zoals jullie hemelse Vader volmaakt is." Dat woord "volmaakt" kan ons afschrikken. Het Griekse woord dat Matteüs gebruikt is 'teleios'. Dat betekent niet in de eerste plaats foutloos of perfect. Het verwijst naar iets dat tot zijn doel gekomen is, volledig ontwikkeld is, rijp en volwassen geworden is, heel en onverdeeld is, en zijn bestemming vervult. Volmaaktheid gaat dus niet zozeer over een leven zonder fouten. Jezus nodigt ons uit om te groeien naar volwassenheid, naar de volle maat van de liefde. Een liefde die niet verdeeld is tussen vrienden en vijanden. Een liefde die steeds meer gaat lijken op de liefde van de Vader. Dat is de bestemming waartoe wij allen zijn geroepen.

Laten we bidden

Vader,
U laat uw zon opgaan
over goede en slechte mensen.
Vorm ons hart naar uw goedheid.
Leer ons liefhebben
zonder grenzen te trekken
In Jezus' naam.
Amen.

Geliefde mensen, mogen wij groeien naar de volle maat van de liefde.
Een toegewijde dinsdag.
kris

---

Om mee op weg te gaan

Betrap je jezelf er soms op dat je grenzen trekt in je relaties met anderen? Dat er mensen zijn voor wie je hart spontaan opengaat, terwijl je bewust afstand bewaart tegenover anderen? En dat je jezelf soms laat meeslepen door gevoelens van kwaadheid, teleurstelling of bitterheid? Het is des mensen, het speelt in ieder van ons. Moge, ondanks de menselijkheid van dit alles, het evangelie van vandaag een spiegel voor je zijn. Schuif de radicaliteit van Jezus' woorden niet te snel opzij. Bemediteer zijn woorden in stil gebed. Open je voor Gods Geest en laat Hem je binnenleiden in de gezindheid van Jezus, zodat zijn liefde ook in jouw leven verder kan groeien.