zaterdag in de 5e paasweek

Luisteren, onderscheiden en vertrouwen

Tekst overweging: Kris

We lezen vandaag verder uit het boek Handelingen van de Apostelen, waar Lucas beschrijft hoe het evangelie zich steeds verder verspreidt onder de leiding van de heilige Geest. De jonge Kerk staat nog volop in groei en zoekt haar weg tussen trouw aan Christus en de concrete vragen die overal opduiken wanneer nieuwe mensen tot geloof komen.

Gisteren hoorden we hoe de apostelen en oudsten samenkwamen in Jeruzalem om te onderscheiden welke weg God met zijn Kerk wilde gaan. We spraken over synodaliteit: samen luisteren, samen onderscheiden, samen zoeken naar wat de Geest aan de Kerk vraagt. Noem het een gezamenlijke pelgrimage in gehoorzaamheid aan God.

Vandaag zien we hoe Paulus samen met Silas verder trekt om de besluiten van Jeruzalem bekend te maken aan de jonge christengemeenschappen. Opvallend is dat Paulus Timoteüs laat besnijden, terwijl juist beslist was dat dit voor niet-Joodse christenen geen verplichting was. Op het eerste gezicht lijkt dat tegenstrijdig. Toch laat Paulus iets belangrijks zien over de wijze waarop het evangelie zijn weg vindt onder mensen. Hij handelt hier vanuit pastorale wijsheid en fijngevoeligheid. Timoteüs had een Joodse moeder en een Griekse vader. Voor veel Joden zou dat een struikelblok kunnen vormen bij de verkondiging van het evangelie. Paulus wil vermijden dat een uiterlijk probleem de ontmoeting met Christus in de weg staat.

Daar zien we iets van de rijpheid van het christelijk geloof. De vrijheid van het evangelie wordt geen hard principe waarmee anderen gekwetst of buitengesloten worden. Zij krijgt concreet gestalte in liefde, geduld en aandacht voor de ander. De Kerk groeit niet wanneer zij zich opsluit in eigen gelijk of zichzelf centraal stelt. Zij groeit wanneer mensen samen zoeken naar wegen waarop Christus kan worden ontmoet. Tegelijk blijft de kern behouden: het geloof in Jezus Christus als verrezen Heer. Trouw aan het evangelie en openheid naar mensen worden hier niet tegenover elkaar geplaatst, maar vinden elkaar in een diepe verbondenheid.

Verder in de eerste lezing lezen we iets heel bijzonders: de heilige Geest bepaalt de richting van Paulus’ reis. Verschillende keren blijven bepaalde wegen voor Paulus gesloten. De heilige Geest laat niet toe dat zij naar de Romeinse provincie Asia trekken, en ook de weg naar Bitynië wordt hun verhinderd, zo lezen we. Paulus en zijn gezellen moeten verder trekken zonder precies te weten waarom sommige deuren gesloten blijven. Pas wanneer zij Troas bereiken, ontvangt Paulus in een nachtelijk visioen duidelijkheid: een man uit Macedonië roept hem toe: “Kom ons te hulp.”

Dat is een opvallende ervaring van Gods leiding. Wij hopen vaak op duidelijke antwoorden, snelle bevestiging en zichtbare resultaten. Dit gebeuren laat zien dat God soms juist spreekt in wat niet lukt, in wat wordt tegengehouden, in wegen die schijnbaar afgesloten blijven. Paulus moet leren luisteren, wachten en onderscheiden. Zijn missionair enthousiasme alleen volstaat niet. Hij leert dat de Kerk leeft vanuit gehoorzaamheid aan de Geest van Jezus.

Ook in ons eigen leven herkennen wij zulke momenten. Plannen vallen uiteen, wegen lopen dood waarvan wij dachten dat ze de evidentie zelve waren. Soms begrijpen wij pas later waarom bepaalde deuren gesloten bleven. Wat Paulus meemaakt nodigt ons uit om ook in zulke ervaringen aandachtig te blijven luisteren. God laat ons niet los wanneer bepaalde zaken niet doorgaan. Midden in die onzekerheden kunnen nieuwe wegen zich openen die wij zelf nooit hadden bedacht. Wie leeft vanuit de Geest leert stap voor stap vertrouwen, ook zonder alles vooraf te kunnen overzien.

In het evangelie van vandaag spreekt Jezus over de “wereld” die zijn leerlingen zal haten. Johannes bedoelt daarmee niet de schepping of de mensen op zich. De wereld is door God geschapen en door Hem bemind. Jezus geeft zelfs zijn leven voor de wereld (Joh 3,16; Joh 6,51; Joh 12,47; 1 Joh 2,2). Met “de wereld” bedoelt Johannes een manier van leven die zich afsluit voor God. Het gaat om een mentaliteit waarin macht, prestige, zelfbehoud en eigenbelang centraal staan. Tegenover die logica plaatst Jezus een andere weg: waarheid, liefde, nederigheid en dienstbaarheid.

Daar ontstaat spanning, waarschuwt Jezus de leerlingen. Wie werkelijk probeert te leven vanuit het evangelie zal niet altijd begrepen worden. Een liefde die zichzelf wegschenkt zonder eigenbelang botst vaak met een manier van leven waarin vooral het eigen ik centraal staat. Vergeving past niet binnen een logica waarin men koste wat het kost gelijk wil halen. Aandacht voor kwetsbare mensen en voor vluchtelingen die bescherming zoeken, past niet altijd binnen een denken waarin op de eerste plaats het eigen volk centraal staat. Jezus bereidt zijn leerlingen voor op deze spanningen. Hij wil hen niet ontmoedigen, maar juist sterken. Wanneer zij weerstand ervaren omwille van Hem, mogen zij weten dat zij delen in zijn eigen weg.

Dat betekent niet dat christenen zich boven anderen moeten plaatsen of zich vijandig tegenover de wereld moeten opstellen. Jezus zelf bleef mensen met geduld en barmhartigheid nabij. Ook wanneer Hij verworpen werd, bleef Hij liefhebben. De leerling van Christus wordt geroepen om diezelfde houding te dragen: standvastig blijven in waarheid en tegelijk het hart openhouden voor de ander.

Waar de eerste lezing ons wijst op het belang ons te laten leiden door de heilige Geest, wijst Jezus ons in het evangelie op de noodzaak met Hem verbonden te blijven. Alleen wanneer wij leren luisteren met een open en aandachtig hart, persoonlijk en als Kerk, zullen wij onze weg kunnen vinden. Niet onze onrust omdat deuren gesloten blijven, niet onze angst voor de wereld, niet onze drang naar controle mogen de diepste richting van ons leven bepalen, maar de stille werking van Gods Geest. Die levende vlam van Liefde houdt ons in de Heer, sterkt ons van binnenuit, maakt ons tot gemeenschap, behoedt ons voor kwaadaardig denken en houdt ons in de liefde. Laten we onze roeping biddend en met vreugde omarmen.

Laten we bidden

Heilige Geest,
leid uw Kerk op haar pelgrimage
doorheen deze wereld.
Leer ons onderscheiden, luisteren
en trouw blijven aan Christus.
Om deze genade bidden wij,
in zijn naam.
Amen.

Geliefde mensen, mogen wij met een luisterend hart verder trekken op de weg die God voor ons opent, gedragen door zijn Geest en geworteld in de liefde van Christus.
Geniet van de lente. Een mooi weekend.
kris

---

Om mee op weg te gaan

Wat betekent het vandaag om in deze wereld te leven zonder van haar te zijn? Kunnen wij ons daarbij toevertrouwen aan de Geest die ons met Christus verenigt? Zijn wij bereid de weg van nederigheid en dienstbaarheid te gaan?