woensdag in week 9 door het jaar

Gods toekomst laat zich niet tekenen

Tekst overweging: Kris

Opnieuw willen enkele sadduceeën Jezus strikken. Anders dan de farizeeën geloven zij niet in de verrijzenis van de doden. Met een zorgvuldig opgebouwde strikvraag denken zij het geloof in de opstanding onderuit te halen. Het verhaal van de vrouw die na elkaar met zeven broers getrouwd is geweest, moet aantonen dat het geloof in de verrijzenis volgens hen niet houdbaar is. Jezus laat zich echter niet meeslepen in hun denkschema. Hij legt bloot waar hun vergissing werkelijk ligt: zij meten Gods mogelijkheden af aan menselijke voorstellingen.

Jezus doorprikt hun denken. Het probleem ligt niet in hun redenering, maar in hun uitgangspunt. Zij proberen Gods toekomst te vatten binnen de grenzen van hun eigen denkwereld. Daarom antwoordt Jezus dat zij de Schriften niet kennen en evenmin de macht van God. Het leven dat God schenkt, laat zich niet herleiden tot een herhaling van het aardse bestaan. De verrijzenis is geen terugkeer naar wat was. Zij opent een werkelijkheid die ons begrip overstijgt.

Misschien herkennen wij onszelf wel in die sadduceeën. Ook wij willen graag weten hoe het zal zijn. Wij proberen ons de hemel voor te stellen. Wij denken in beelden die ons vertrouwd zijn. Dat gebeurt bijvoorbeeld wanneer wij nadenken over geliefden die ons zijn voorgegaan. Zullen wij elkaar terugzien? Zullen wij elkaar herkennen? Ga ik weer hand in hand met mijn vrouw of man rondlopen? Hoe zal dat zijn?

In de huwelijksliturgie beloven man en vrouw elkaar trouw "al de dagen van ons leven". In de Engelstalige traditie klinkt het nog explicieter: "Till death do us part" – "tot de dood ons scheidt". Ook in onze streken wordt die formulering soms gebruikt bij huwelijksvieringen. Deze belofte verwoordt treffend wat het christelijk huwelijk is: een verbond dat man en vrouw voor hun hele leven met elkaar verbindt. Een heilige band die door God wordt gewild, gezegend en gedragen. Toch maakt Jezus vandaag duidelijk dat zelfs deze prachtige gave niet het laatste woord heeft. Het huwelijk behoort tot ons aardse bestaan. Het wijst naar iets groters, maar valt er niet mee samen. Juist daarom spreken de huwelijksbeloften over trouw tot de dood ons scheidt: het huwelijk is een gave voor dit leven, terwijl Gods uiteindelijke bestemming voor de mens nog verder reikt.

Dat kan op het eerste gezicht ontgoochelend klinken. Alsof iets waardevols verloren zou gaan. Maar precies het omgekeerde is waar. Jezus verkleint de liefde niet. Hij wijst op een vervulling van de liefde die groter is dan wat wij nu kunnen bevatten. In Gods Koninkrijk wordt niets van wat werkelijk liefde was uitgewist. Alles wordt opgenomen in een volheid die ons menselijk voorstellingsvermogen overstijgt. De liefde die hier groeit, wordt daar vervuld. Wat hier onvoltooid blijft, vindt daar zijn voltooiing in God.

Daarom verwijst Jezus naar de ontmoeting van Mozes met God bij de brandende doornstruik. God zegt daar niet: Ik was de God van Abraham, Isaak en Jakob. Hij zegt: "Ik ben de God van Abraham, de God van Isaak en de God van Jakob." Eeuwen nadat deze aartsvaders gestorven zijn, spreekt God nog steeds over hen als levende mensen die bij Hem horen. Hun bestaan is niet verdwenen in het niets. Hun relatie met God is niet afgebroken door de dood. Gods verbond is sterker dan het graf.

Daarom zegt Jezus: "God is geen God van doden, maar van levenden." God bewaart mensen niet als herinneringen uit een ver verleden. Voor Hem leven zij. Zij bestaan in zijn liefde. Zijn trouw houdt niet op waar ons aardse leven eindigt. De dood vormt geen grens voor Hem.

In zijn brief aan Timoteüs schrijft Paulus vandaag: "God heeft ons niet een geest van lafhartigheid gegeven, maar een geest van kracht, liefde en bezonnenheid." Het zijn woorden die ons midden in het leven plaatsen en tegelijk onze blik richten op wat werkelijk blijvend is. Het leven speelt zich af in het heden. Hier maken wij keuzes. Hier beminnen wij. Hier dragen wij verantwoordelijkheid. Hier beantwoorden wij Gods roepstem. Toch krijgt alles wat uit geloof, hoop en liefde gebeurt een diepte die verder reikt dan dit leven. Het draagt nu reeds de eeuwigheid in zich.

Dat geldt voor een huwelijk. Dat geldt voor vriendschap. Dat geldt voor elke daad van liefde, trouw, vergeving en dienstbaarheid. Al deze dingen vinden plaats binnen de grenzen van ons aardse bestaan, maar zij worden gedragen door een God die groter is dan onze tijd, groter dan onze geschiedenis en groter dan onze dood.

En dat leert, onder andere, het evangelie van vandaag: wij moeten niet proberen de hemel uit te tekenen alsof wij haar zouden kunnen bevatten. We zijn geroepen om vandaag te leven vanuit vertrouwen in de levende God. Hij vraagt geen berekeningen over hoe zijn toekomst eruitziet. Hij vraagt dat wij vandaag het vuur van zijn gave brandend houden, om de eerste lezing te citeren. Hij nodigt ons uit om in deze dag met kracht, liefde en bezonnenheid te leven. Wie zich vandaag aan Hem toevertrouwt, ontdekt dat geen enkele liefde die in God geworteld is verloren gaat. Alles wordt opgenomen in het leven van Hem die geen God van doden is, maar van levenden.

Laten we bidden

God van Abraham, Isaak en Jakob,
wij leggen onze vragen over leven,
dood en eeuwigheid in uw handen.
Schenk ons een geloof
dat vertrouwt op uw trouw.
In Christus, onze Heer.
Amen.

Geliefde mensen, mogen wij ons laten dragen door de zekerheid dat Gods liefde sterker is dan alles wat vergankelijk is.
Een mooie woensdag,
kris

---

Om mee op weg te gaan

Herken je je in het feit dat een mens de neiging heeft om alles te willen voorstellen? Ook het eeuwig leven, en hoe onze relaties daar concreet vorm krijgen? Wat leert het evangelie ons over dit alles? Welke plaats krijgt vertrouwen wanneer onze vragen groter zijn dan onze antwoorden?