vrijdag in week 14 door het jaar

Over de wijsheid van de slang en de eenvoud van de duif

Tekst overweging: Kris

Vandaag horen we een vervolg van de zendingsrede van Jezus. Hij zendt zijn leerlingen uit om het Rijk van God te verkondigen. Hij stuurt hen niet op pad met een uitgewerkt stappenplan of met de belofte dat alles vanzelf zal verlopen. Integendeel, Hij bereidt hen voor op een weg die even mooi als weerbarstig is, een weg waarop zij niet alleen openheid en geloof zullen ontmoeten, maar ook weerstand en afwijzing.

Ik wil vandaag met jullie stilstaan bij een uitspraak van Jezus die op het eerste gezicht misschien wat merkwaardig klinkt: "Wees dus scherpzinnig als een slang en argeloos als een duif."

Een slang en een duif: twee beelden die nauwelijks bij elkaar lijken te passen. Toch brengt Jezus ze samen. Hij tekent daarmee de levenshouding van iedere christen.

Vaak worden christenen vandaag voorgesteld als zachte, wat wereldvreemde mensen die zich vooral bezighouden met mooie woorden over liefde, vrede en verdraagzaamheid. Alsof geloven betekent dat je je overal bij neerlegt, conflicten uit de weg gaat om de zoete vrede te bewaren en vooral niemand voor het hoofd stoot. Dat beeld doet geen recht aan het evangelie. Jezus vormt geen gemeenschap van watjes. Hij roept mensen die durven liefhebben en daarom ook verantwoordelijkheid opnemen, moeilijke keuzes niet uit de weg gaan en zich niet laten leiden door gemak of comfort. Het evangelie vraagt een liefde die handen en voeten krijgt: een liefde die de werkelijkheid niet ontvlucht, maar haar onder ogen ziet, opkomt voor de waarheid, zich inzet voor de zwaksten en trouw blijft, ook wanneer dat offers vraagt.

"Wees scherpzinnig als een slang."

De slang staat in de Bijbel vaak symbool voor sluwheid, maar Jezus doelt hier vooral op haar opmerkzaamheid en wijsheid. Een slang is waakzaam; zij kijkt, luistert en beweegt niet overhaast. Ook een leerling van Christus leeft niet impulsief of oppervlakkig. Hij leert onderscheiden. Hij laat zich niet meeslepen door de luidste stemmen of door de waan van de dag, maar onderzoekt wat werkelijk waar, goed en menswaardig is. Want populariteit is nog geen waarheid, efficiëntie niet automatisch menselijkheid en winst niet altijd een teken van het goede. Een christen zoekt bovenal wat beantwoordt aan de wil van God.

Maar scherpzinnigheid alleen volstaat niet. Zonder een zuiver hart kan zij gemakkelijk omslaan in berekening, achterdocht of cynisme. Daarom voegt Jezus er onmiddellijk een tweede beeld aan toe:

"Wees argeloos als een duif."

Argeloos betekent hier niet goedgelovig of onnozel. Het betekent leven vanuit een zuiver hart, zonder verborgen agenda of eigenbelang. De duif staat voor eenvoud, oprechtheid en innerlijke vrede. Zij herinnert ons eraan dat de kracht van een christen uiteindelijk niet ligt in macht of slimheid, maar in een hart dat zich door Gods liefde laat vormen.

"Scherpzinnig als een slang en argeloos als een duif." Dat is de levenshouding waartoe Jezus zijn leerlingen uitnodigt: met beide voeten stevig in de werkelijkheid staan en tegelijk het hart openhouden; het kwaad onder ogen zien zonder verbitterd te raken; niet terugslaan wanneer je onrecht wordt aangedaan, maar evenmin zwijgen wanneer anderen worden vernederd of uitgesloten.

Dat vraagt moed. Het vraagt de moed om vergeving te schenken waar wraak vaak de bovenhand heeft. De moed én de zelfbeheersing om niet terug te slaan wanneer je wordt gekwetst of onrecht wordt aangedaan. De moed om op te komen voor wie geen stem heeft. De moed om trouw te blijven aan de evangelische waarden, ook wanneer die niet populair zijn. Uiteindelijk gaat het om de moed op te brengen verantwoordelijkheid te nemen voor elkaar en voor de wereld die ons is toevertrouwd.

Het is vooral ook geen weg van heldhaftigheid. Alsof wij een soort wereldverbeteraars zouden zijn die later in de geschiedenisboeken vermeld staan omwille van onze grootse prestaties. Dat is niet de kern van het evangelie. Een christen is vóór alles een biddend mens. Iemand die leert luisteren naar Gods stem, Hem liefheeft en zich door Hem laat vormen. Vanuit die innige verbondenheid weet hij zich geroepen Gods liefde gestalte te geven. Voor een christen gaat het om de diepe mystieke houding: Christus met mij, Christus in mij, Christus door mij. Daar ligt het geheim van iedere zending. Niet in eigen kracht, niet in eigen enthousiasme, maar in het leven van Christus dat in ons werkzaam wil worden.

De vruchten van ons leven hangen dus niet louter van onze inspanningen af, maar van onze overgave aan de levende Heer. En zelfs die overgave is niet alleen ons eigen werk, maar allereerst een vrucht van de Geest, aan wie wij ons telkens opnieuw mogen toevertrouwen.
Dat betekent niet dat wij geen aandeel zouden hebben, integendeel. God neemt onze vrijheid ernstig en nodigt ons uit om mee te werken aan zijn heilswerk. Zijn genade neemt onze vrijheid niet weg, maar maakt haar juist mogelijk en brengt haar tot volle ontplooiing. Maar het blijft altijd Gods genade die aan de oorsprong ligt, ons draagt en ons van binnenuit omvormt.

Het is ook geen weg van het individu. Christus roept geen losse individuen, maar verzamelt mensen tot één gemeenschap: zijn Kerk, het lichaam van Christus. Daar ontvangen wij elkaar, dragen wij elkaar, bemoedigen wij elkaar en worden wij telkens opnieuw gevoed door Gods Woord en de sacramenten. Juist als levende ledematen van dat ene lichaam mogen wij samen gestalte geven aan Gods liefde in de wereld.

Ook wij delen vandaag, anno 2026, in de zending die Jezus ooit aan zijn leerlingen toevertrouwde. Mogen wij daarom scherpzinnig zijn als de slang, die leert onderscheiden wat waar en goed is, en argeloos als de duif, die haar zuivere hart door Gods liefde laat vormen. Opdat Christus met ons, in ons en door ons ook vandaag zichtbaar mag worden voor de mensen die Hij op onze weg brengt.

Laten we bidden

Heer Jezus,
leer ons scherpzinnig
te onderscheiden wat waar en goed is,
zonder de eenvoud
van een zuiver hart te verliezen.
Vorm ons door uw Geest,
opdat U door ons heen
uw liefde zichtbaar maakt in deze wereld.
Vandaag en alle dagen van ons leven.
Amen.

Geliefde mensen, laat ons een spiegel zijn van Gods liefde.
Een mooie vrijdag!
kris

---

Om mee op weg te gaan

Hoe ervaar jij je zending als christen vandaag? En wat vraagt Jezus van jou wanneer Hij zegt: "Wees scherpzinnig als een slang en argeloos als een duif"? Contempleer deze woorden van Jezus in je gebed. Bemediteer ze doorheen de dag.