zondag 10 door het jaar - A

Geroepen door en tot barmhartigheid

Tekst overweging: Kris

Op het eerste gezicht komt het vreemd over dat Jezus een tollenaar uitkiest om Hem te volgen. Waarom richt Hij zich tot iemand die door velen met argwaan werd bekeken? Waarom kiest Jezus niet principieel mensen uit die bekendstaan om hun deugdzaamheid en voorbeeldig leven?

Dat brengt ons meteen naar het hart van het evangelie van deze zondag: "Gezonde mensen hebben geen dokter nodig, maar zieken wel. Ik ben niet gekomen om rechtvaardigen te roepen, maar zondaars."

Terecht merkt Marc Vanhoutte op dat er een geheimvolle band bestaat tussen ellende en barmhartigheid (Marc Vanhoutte, Bezinningen voor elke dag, in de reeks Schrift en Liturgie nr. 24, Abdij Bethlehem, 2002). Jezus, die een en al liefde is, gaat op zoek naar mensen aan wie Hij zijn barmhartigheid kan tonen. Daarvoor is Hij gekomen. Daarom is God mens geworden. Hij brengt de blijde boodschap dat niemand zich verloren hoeft te wanen. In Jezus zoekt God juist op wat verloren is of dreigt verloren te lopen. Hij komt om te genezen, te redden en nieuw leven te schenken. Hij wil de van God vervreemde mens opnieuw thuisbrengen bij zijn Schepper.

We lezen hoe Jezus niet wacht tot Matteüs Hem zoekt. Hij komt zelf naar hem toe. Hij neemt het initiatief. Dat is een van de mooiste kenmerken van Gods liefde. Nog voor wij liefhebben, zijn wij door God bemind. Zoals Johannes schrijft: "Wij hebben lief omdat Hij ons het eerst heeft liefgehad" (1 Joh. 4,19).

Maar Jezus komt niet alleen naar Matteüs toe. Hij roept hem ook, én vraagt om een antwoord. Matteüs geeft als het ware een tweevoudig antwoord. Het eerste is zijn innerlijke openheid voor de Heer die hem roept. Hij had kunnen weigeren. Hij had kunnen weglopen. Maar hij kiest ervoor zich te openen voor Jezus en zijn roepstem welkom te heten. Het tweede antwoord ligt vervat in zijn concrete navolging. Matteüs staat op en volgt Hem. Zijn antwoord blijft niet beperkt tot een innerlijke ervaring. Het krijgt gestalte in een nieuwe levensweg. Hij laat zijn oude leven achter zich en wordt leerling van Jezus, later zelfs verkondiger van het evangelie. De barmhartigheid die hij ontvangt, blijft niet zonder gevolgen. Zij opent voor hem een nieuwe toekomst en een nieuwe zending.

Ook wij zijn geroepen tot dit tweevoudige 'ja'. Wij mogen ons openen voor de Heer die ons tegemoetkomt met zijn liefde en barmhartigheid. Wij mogen Hem toelaten in die delen van ons leven die nood hebben aan genezing, bevrijding en groei. Maar daar blijft het niet bij. Zoals Matteüs worden ook wij uitgenodigd om Jezus te volgen, ons leven steeds meer door Hem te laten vormen en onze weg af te stemmen op de Zijne.

Jezus geeft vandaag ook een les aan de farizeeën. In hun nauwgezette naleving van geloofsregels dreigde het gevaar dat die regels en voorschriften belangrijker werden dan de mens zelf. Dit is ook een les voor ons. Hoe kijken wij naar mensen die worstelen met zonde, gebrokenheid of verkeerde keuzes? Zien wij eerst hun tekortkomingen, of blijven wij oog hebben voor de mens zelf? Zowel de eerste lezing uit Hosea als het evangelie zijn hierover heel duidelijk. Bij Hosea lezen we: "Liefde wil Ik, geen offers; met God vertrouwd zijn is meer waard dan enig offer." Jezus neemt diezelfde woorden over wanneer Hij zegt: "Barmhartigheid wil Ik, geen offers." Daarmee maken zowel de profeet als Jezus duidelijk wat voor God werkelijk telt. God verlangt een hart dat leeft vanuit liefde, een hart dat zich laat raken door zijn barmhartigheid en diezelfde barmhartigheid doorgeeft aan anderen.

Dit laatste is niet evident in een samenleving waar het oordeel over anderen vaak de bovenhand haalt. De middeleeuwse schandpaal op het marktplein lijkt soms actueler dan ooit. Mensen worden snel beoordeeld, veroordeeld en afgeschreven. Het evangelie wijst ons een andere weg. Het nodigt ons uit om mensen tegemoet te treden met geduld, mildheid en barmhartigheid.

Laten wij onze christelijke roeping ernstig nemen. Laten wij kiezen voor een manier van leven die getekend wordt door Gods barmhartigheid. Laten wij ons openen voor de liefde waarmee de Heer ons eerst heeft bemind, opdat ook wij die liefde zouden doorgeven aan de mensen die Hij op onze weg brengt.

Moge de heilige Geest onze innerlijke gids zijn op deze weg.

Laten we bidden

Barmhartige God,
leer ons kijken met uw ogen
en beminnen met uw hart.
Bewaar ons voor harde oordelen
en maak ons tot getuigen van uw goedheid.
In Christus, onze Broeder en Heer.
Amen.

Geliefde mensen, mogen wij ontvangen barmhartigheid doorgeven aan elkaar.
Een vreugdevolle zondag,
kris

---

Om mee op weg te gaan

Ga in jezelf eens na waar jij snel oordeelt over anderen. Wat leert Jezus ons wanneer Hij zegt: "Barmhartigheid wil Ik, geen offers"?