maandag in week 15 door het jaar

Van schijn naar waarheid

Tekst overweging: Ricky Rieter

Beste vrienden,
als we de eerste lezing beluisteren, dan schrikken we van de toon uit de mond van de Eeuwige. In menselijke taal uitgesproken: Hij is het beu om nog langer naar zijn volk om te kijken. Juist het dubbele gedrag kan Hij niet verwerken. Zijn volk is gewend offers op te dragen in de tempel, met een overvloed aan dieren: schapen, kalveren, stieren, rammen, maar hun hart is er niet bij en nog minder hun leven van alledag. Weer in menselijke woorden: God kan het niet meer verdragen, heeft een afschuw van de wierook. Het handelen uit gewoonte, zonder meer, en hun gedrag in de praktijk kloppen niet met elkaar. Het bloed aan hun handen: een gruwel. Er is helemaal niets te vieren. De Heer kan ook het bidden van zijn volk niet meer hebben. Hij houdt, bij wijze van spreken, zijn handen voor de oren. Wat een huichelarij! Sterke taal spreekt de Heer uit. Wat zijn volk doet, is het tegenovergestelde van hoe het zou moeten leven. Misdaad na misdaad doen ze en dan durven ze ook nog de religieuze feesten te vieren. Walgelijk gehuichel. Het klopt naar geen kanten. En hun bidden heeft geen enkele diepte of waarheid. God wil het niet meer horen.

Het is harde taal van een diep teleurgestelde God. Hij, de Barmhartige, heeft zijn grenzen bereikt.

Het uitspreken blijkt nodig, maar is dit dan het einde? Nee, God is trouw aan zijn liefde voor zijn volk, trouw aan hoe Hij het bedoeld heeft met zijn schepping en met de mensen. Hij roept op tot bekering, tot inzicht, met woorden die even gemeend zijn als alles wat Hij tevoren zei.

Was je, reinig je, maak een eind aan je misdaden, Ik kan ze niet meer zien. Breek met het kwaad en leer goed te doen. Zoek het recht, houd tirannen in toom, kom op voor wezen, sta weduwen bij.

Zo is onze God, bereid te geloven in zijn volk en vergeving te schenken om opnieuw met hen te beginnen, hen op te roepen tot totale verandering van gedrag.

Ook in onze tijd zou de intense klacht van God kunnen klinken. Het wemelt van kwaad in deze wereld, ook vandaag.

Soms lijkt het erop dat er alleen maar kwade krachten in mensen werken, vroeger en nu. Als we het journaal bekijken, wordt een mens er niet vrolijk van. Eigenlijk is dat gek en klopt het niet met de werkelijkheid. Ik ben er heel zeker van dat er ook heel veel goeds in de wereld gaande is. Het is niet zo dat je de wereld kunt verdelen in goede en slechte mensen. Dan zou het moeilijk zijn om daar invloed op uit te oefenen; de ene partij zou opbouwen en de andere partij afbreken. Ruzie dus en oorlog.

Ik zie dit heel anders. Het goede en het kwade zitten allebei in ieder mens. Mensen hebben vanaf de vroegste tijden moeten leren hanteren dat het goede het kwade kan overwinnen. Wat een prachtige kans hebben we gekregen. Welke verlangens mogen bovendrijven? Waar worden we gelukkig van? Daartoe zijn we immers bestemd. In de catechismus uit onze jeugd stond de vraag: Waartoe zijn we op aarde? Het antwoord stond erbij: 'We zijn op aarde om God te dienen en daardoor hier en in het hiernamaals gelukkig te zijn.' Wij moesten het opdreunen.

Het antwoord op deze zinvraag heeft vele variaties in religies en stromingen, maar zal altijd bestaan uit de tweedeling van: groeien naar overwinning van het kwade door het goede te stimuleren. Niet alleen met woorden, maar altijd met gedrag dat daarop aansluit.

Het zoeken naar de zin van het leven zit in ieder mens, bewust of onbewust. Ik hoor regelmatig zeggen: 'Voor mij hoeft het niet meer.' Dit gebeurt onder andere bij sterfgevallen, als een partner alleen achterblijft, of bij ernstige zieken enzovoort. We kunnen voor niemand anders oordelen over hun keuzes. Zeker is dat God, die Leven is, ons wil laten delen in zijn eigen leven, voor altijd. Eeuwig is een woord waarvan we ons de betekenis niet kunnen voorstellen, maar het heeft met de Eeuwige zelf te maken, waarin we uiteindelijk allemaal opgenomen mogen zijn. De vrijheid die Hij mensen heeft geschonken, vraagt om een positief antwoord van iedereen; het is en blijft een keuzemogelijkheid.

Laten we bidden

God van tederheid,
wij vragen U voor onszelf en alle mensen van deze wereld om vergeving voor al het kwaad in grote en kleine dingen. Leid ons naar bewustzijn van ons eigen gedrag en geef ons de moed om door te gaan met liefhebben en niet te bezwijken voor de verleiding om anderen te beoordelen. Leer ons de hand in eigen boezem te steken en te luisteren naar de goede impulsen die in ons binnenste opkomen. Dit vragen we U door Jezus, uw geliefde Zoon, die ons heeft voorgeleefd hoe om te gaan met het kwade in de wereld en met onze eigen zwakheden.
Amen

Beste vrienden, doorgaan met waartoe we ons geroepen voelen: mild en barmhartig te zijn, van dag tot dag, ook vandaag op deze maandag.
Ricky

---

Wat kunnen we doen?

Hoe vaak komen in je gesprek met anderen oordelen voor waarin we de schuld geven aan de anderen die het allemaal verpesten, waardoor het zo slecht gaat met het proces naar vrede? Kun je in eigen kleine kring positiviteit ontwikkelen? Hoe doe je dat? Durf je het veroordelen van anderen te stoppen als het gesprek die richting uitgaat? Ben je in staat een licht te zijn in jouw kleine wereld, hoe moeilijk dat ook is? Kun je geloven dat zo'n klein gebaar al vruchtbaar is voor het grote geheel?