dinsdag in week 15 door het jaar

Standhouden door vertrouwen

Tekst overweging: Kris

De eerste lezing voert ons mee naar een bijzonder onrustige periode uit de geschiedenis van Juda. Koning Achaz ziet hoe de legers van Aram en het noordelijke rijk Israël optrekken naar Jeruzalem. De angst slaat toe. De koning en zijn volk "beefden als bomen in de storm". In die gespannen politieke situatie zendt God de profeet Jesaja naar Achaz. Niet om een militair plan uit te tekenen of een nieuwe alliantie voor te stellen, maar om hem een ander perspectief aan te reiken. “Houd het hoofd koel, wees niet bang”, zegt de profeet. En verder: “Als jullie geen vertrouwen hebben, houden jullie geen stand.”

Het is opvallend hoe herkenbaar deze woorden vandaag klinken. Ook onze wereld wordt getekend door oorlog en geweld. We denken aan Oekraïne, het Midden-Oosten, Soedan en aan zoveel andere plaatsen waar bommen blijven vallen, mensen om het leven komen, gezinnen uit elkaar worden gerukt en miljoenen mensen huis en haard moeten verlaten. Oorlog laat een spoor na van dood, verdriet, angst, armoede en ontmenselijking. Sommige conflicten halen nauwelijks nog het nieuws, maar het leed van de mensen die midden in die oorlogen leven is daarom niet minder schrijnend. Er worden vredesbestanden gesloten, maar ze blijken vaak broos en worden niet zelden al na korte tijd aan flarden geschoten. Het lijkt alsof de mensheid maar moeilijk uit de spiraal van geweld geraakt. We kunnen er niet omheen: De eerste lezing van vandaag klinkt verrassend actueel.

Maar net zoals destijds met Jesaja blijft God vandaag mensen zenden die oproepen tot een andere weg. Denken we daarbij aan onze huidige paus Leo, die sinds het begin van zijn pontificaat herhaaldelijk oproept tot dialoog, ontmoeting en vrede. Ook paus Franciscus heeft jarenlang met grote aandrang de wereldleiders gesmeekt om oorlogen te beëindigen en de wapens te laten zwijgen. Zij staan in een lange rij van profeten. Niet alleen de bekende stemmen die wereldwijd worden gehoord, maar ook de ontelbare, vaak naamloze profeten die dagelijks, ver weg van de schijnwerpers, in alle eenvoud vrede stichten, verzoenen, verbinden en mensen nieuwe hoop schenken. Hun woorden en hun daden zijn geen politieke programma’s. Zij herinneren de mensheid telkens opnieuw aan Gods bedoeling met deze wereld. Door hun stem heen klinkt iets door van Jesaja’s oproep: “Als jullie geen vertrouwen hebben, houden jullie geen stand.”

Maar wat betekent dat vertrouwen? De Bijbel nodigt ons uit om dieper te kijken dan de logica van macht en tegenmacht. Vertrouwen op God is geen vlucht uit de werkelijkheid en evenmin een uitnodiging tot passiviteit. Het is leven vanuit de overtuiging dat God de mens geschapen heeft naar zijn beeld en gelijkenis (vgl. Gen. 1,26-27). Dat zijn geen mooie woorden als start om een boek zoals de Bijbel goed klinkend te laten beginnen, maar het is één van de meest fundamentele geloofsuitspraken van de hele Schrift. Het is een waarheid die richting geeft aan heel ons bestaan. Wie werkelijk gelooft dat iedere mens Gods beeld draagt, kan nooit onverschillig blijven tegenover oorlog, haat en vernedering. Meer nog, in iedere mens weerspiegelt zich iets van God zelf. Wie een mens vernedert, kwetst of vernietigt, raakt daarom ook aan het beeld van God. Dan wordt elke mens een broer of een zus, nooit een vijand die vernietigd mag worden.

Wat scheelt er toch met onze wereld? Waarom hechten wij zo weinig belang aan onze oorsprong en aan onze roeping? Waarom vergeten wij zo gemakkelijk dat wij geschapen zijn om Gods liefde zichtbaar te maken? Welke wereld willen wij nalaten aan de generaties na ons?

Misschien is de grootste crisis van onze tijd niet alleen een politieke of economische crisis, maar een crisis van de mens zelf, die vergeten is wie hij ten diepste is.

Als we nadenken over vrede en oorlog, laat ons dan als christenen heel bewust kiezen voor de weg van het evangelie. Nog maar enkele dagen geleden hoorden wij Jezus zijn leerlingen uitzenden met als eerste woord: “Vrede aan dit huis” (vgl. Mt. 10,12-13). Dat is geen beleefdheidsformule, maar een levensprogramma. Alles begint met vrede. Eerst vrede in het eigen hart, waar geen plaats is voor wrok en haat, maar wel voor Gods vrede. Van daaruit groeit de uiterlijke vrede in onze gezinnen, onze geloofsgemeenschappen, onze buurten en onze werkplaatsen. Misschien kunnen wij de oorlogen van de wereld niet beëindigen, maar wij kunnen wel verhinderen dat haat en verdeeldheid ook ons hart veroveren.

Laat ons mensen van vrede zijn. Geen goedkope vrede die conflicten toedekt, maar een vrede die geworteld is in Gods eigen leven en die de moed heeft om waarheid en gerechtigheid met elkaar te verbinden. Laten wij bidden om vrede, werken aan gerechtigheid, opkomen voor wie geen stem heeft en oog hebben voor wie kwetsbaar is. Laten wij als christenen fris in het leven staan, ons dagelijks voeden met het Woord van God en kracht putten uit de liturgie die ons telkens opnieuw rond Christus samenbrengt.

De Heer gaat met ons mee. In Hem mogen wij blijven bouwen aan Gods vrede, in het vaste vertrouwen dat niet het geweld, maar Gods liefde het laatste woord heeft. Maar die vrede is geen vanzelfsprekendheid. Zoals het evangelie van vandaag duidelijk maakt, vraagt Gods nabijheid ook om een antwoord van onze kant. Jezus verwijt Chorazin, Betsaïda en Kafarnaüm niet dat zij zijn wonderen niet hebben gezien, maar dat zij zich er niet door hebben laten veranderen. Ook wij worden uitgenodigd om ons hart telkens opnieuw te laten raken door Gods Woord, zodat bekering geen eenmalig moment wordt, maar een dagelijkse levenshouding. Alleen een hart dat zich steeds opnieuw naar God keert, kan een hart van vrede worden en meebouwen aan de wereld zoals God die vanaf het begin heeft bedoeld.

Laten we bidden

Heer Jezus Christus,
U hebt uw leerlingen uitgezonden
met de woorden: “Vrede aan dit huis.”
Leg ook dat woord op onze lippen en in ons hart.
Geef dat wij nooit wennen aan oorlog en geweld,
maar blijven geloven in de kracht van verzoening,
gerechtigheid en liefde.
Laat uw vrede diep in ons ontkiemen,
opdat zij mag uitgroeien tot een zegen
voor de hele wereld.
Geworteld in U.
Amen.

Geliefde mensen, mogen wij in iedere mens een broer of een zus herkennen en zo bouwen aan een wereld waarin gerechtigheid en vrede elkaar omarmen.
Een toegewijde dinsdag,
kris

---

Om mee op weg te gaan

Ben jij een mens van vrede? Van vrede binnenin, en van daaruit ook van vrede naar buiten toe? Mag de Heer het hart van jouw leven zijn?