woensdag in het kerstoctaaf

Waarheid die ons wordt gegeven

Tekst overweging: Kris

Het woord antichrist uit de eerste lezing klinkt ongemakkelijk en vraagt om aandacht. In deze donkere tijden van oorlog en oorlogsdreiging stellen we misschien al snel de vraag: wie is vandaag de antichrist? In de tijd van Johannes verwees dit woord echter niet naar één dreigende figuur, maar naar concrete mensen binnen de eigen christelijke gemeenschap. Zij bleven zich op Christus beroepen, maar ontbonden het geloof van zijn concrete menswording. Daarom wijst Johannes op het verschil tussen waarheid en leugen en roept hij op tot trouw aan wat van bij het begin is ontvangen.

Ook vandaag moeten we omzichtig omgaan met het woord antichrist. Wat we zeker niet mogen doen, is ons fixeren op één mogelijke politieke of maatschappelijke figuur. Waar het om gaat, is dat wanneer onze voorkeuren en verwachtingen maatgevend worden voor wie Christus mag zijn, zijn waarheid verduisterd raakt. Het gaat hier dus om een geestelijke houding die zich kan voordoen binnen het geloof zelf. De vraag is steeds of Christus mag zijn wie Hij is, of dat Hij langzaam wordt hertekend naar ons eigen beeld.

De evangeliën in hun geheel, en in het bijzonder het evangelie van vandaag, plaatsen daar een heldere belijdenis tegenover. Het Woord was bij God en het Woord was God. Dat Woord is mens geworden en heeft onder ons gewoond. Deze woorden ontkennen het belang van interpretatie niet. Immers, geloof vraagt binnen de Kerk steeds opnieuw om verstaan en doordacht te worden met het oog op verkondiging in elke tijd. Interpretatie is echter fundamenteel verschillend van creatie. De proloog van Johannes, zoals we die vandaag lezen, toont ons een werkelijkheid die niet door ons is voortgebracht en die wij dus enkel kunnen ontvangen.

Het geloof ontstaat niet uit wat wij ervan maken, maar uit wat God zelf heeft gedaan. Openbaring gaat vooraf aan elke persoonlijke duiding. Waarheid is geen bezit en ook geen verzameling van meningen. Zij staat los van onszelf en wordt ons gegeven. Dat is eigen aan openbaring. Er bestaat geen waarheid op maat. Geloof nodigt uit om te laten voorgaan wat is. Het wil zich laten vormen door Gods zelfmededeling, niet door het verlangen om zich goed te voelen.

Johannes wijst op het verschil tussen waarheid en leugen en brengt dit in verband met de zalving die van God komt. Die zalving verwijst naar de werking van de Geest, die het ontvangen geloof van binnenuit verlicht en verdiept. De Geest opent het hart voor wat God heeft geopenbaard en laat dit innerlijk voortduren als her-innering, zoals Jezus zegt: “Later zal de pleitbezorger, de Heilige Geest, die de Vader jullie in mijn naam zal zenden, jullie alles duidelijk maken en alles in herinnering brengen wat Ik tegen jullie gezegd heb” (Joh 14,26).

Misschien is het goed om dit als intentie mee te nemen naar 2026. Dat ons geloofsleven, waar dat nodig is, mag loskomen van eigen interpretaties en zich steeds opnieuw mag laten dragen door de openbaring zoals God die in ons hart heeft neergelegd.

“De waarheid zal u vrij maken,” zegt Jezus (Joh 8,32). Het gaat hier niet om een vrijblijvende vrijheid, maar om een leven dat niet cirkelt rond het eigen ik en zich laat plaatsen in het grotere geheel waarin God ons uitnodigt ons in Christus te laten vormen tot zijn liefde, midden in de concrete dagelijkse werkelijkheid waarin ieder van ons leeft.

Laten we bidden

Goede God,
doorheen Jezus hebt U gezegd
dat de waarheid vrij maakt.
Bevrijd ons van alles
wat ons naar onszelf terugplooit.
Plaats ons leven
in het licht van uw openbaring.
Laat ons groeien in een vrijheid
gevormd door Christus zelf.
In zijn naam,
amen.

Geliefde mensen, een mooie en rustige jaarwisseling toegewenst. Hou het veilig en laten we elkaar vrede toewensen.
Met een genegen groet, kris

---

Om mee op weg te gaan

Wat is voor jou waarheid? Heb je de neiging haar zelf te kleuren, of ben je bereid haar te ontvangen in een geest van innerlijke armoede? Mag de heilige Geest daarin een plaats krijgen? Hoe kun je, gedragen door de grotere geloofsgemeenschap, de Kerk, innerlijk afdalen en ruimte maken voor Gods openbaring in jezelf?