zondag 2 in de advent

Tekst overweging: Kris

De profeet Jesaja tekent een toekomst waarin mens en schepping opnieuw in harmonie leven. De beelden die hij gebruikt – een wolf naast een lam, een kind dat zonder angst bij een slangenhol speelt – raken aan iets dat mensen van alle tijden verlangen. Het gaat hier niet over een idyllisch decor, maar over een wereld die geheeld wordt. Het visioen legt in sterke taal bloot hoe diep ons verlangen naar harmonie reikt.

Het verlangen naar deze harmonie speelt zich af op twee terreinen: buiten ons en in ons.

Buiten ons: Moeder Aarde. Hoe diep is de aarde ontwricht door uitputting, vervuiling en een manier van leven die geen rekening houdt met haar draagkracht. Paus Franciscus sprak in Laudato si’ over een “schreeuw van de aarde”. Hij wees erop dat de aarde geen bezit mag zijn dat we zomaar kunnen gebruiken voor eigenbelang. We moeten haar opnieuw leren zien als ons "gemeenschappelijk huis” dat we met dankbaarheid moeten ontvangen. Hoeders moeten we zijn, veel meer dan verbruikers. Koesteren wordt dan een spirituele opdracht, waarin eerbied, matigheid en verantwoordelijkheid samenkomen. De encycliek benadrukt dat echte ecologische bekering begint bij het besef dat alles met alles verbonden is en dat onze keuzes altijd sporen achterlaten. In dat licht wordt zorg voor de aarde een vorm van rechtvaardigheid voor de generaties die na ons komen.

Paus Franciscus verbindt aan die schreeuw van de aarde ook de schreeuw van de armen, omdat zij het zwaarst getroffen worden door vervuiling, klimaatverandering en economische uitbuiting. Het gaat dus niet alleen om het planten van extra bomen of om het beter sorteren van PMD, maar om een diepgaande verandering van ons wereldbeeld. De zorg voor de aarde kan nooit losgemaakt worden van de zorg voor mensen die kwetsbaar zijn en weinig invloed hebben op beslissingen die hen nochtans raken. De encycliek roept daarom op tot een integrale ecologie, waarin mens, schepping en gerechtigheid één geheel vormen. Pas wanneer die eenheid wordt erkend, ontstaat er een harmonie die onze omgang met de aarde én met elkaar vernieuwt.

Hoe belangrijk onze omgang met Moeder Aarde ook is, het is goed te beseffen dat er iets aan voorafgaat: namelijk de harmonie van het hart. De profetie van Jesaja spreekt ook over onze binnenkant. Want ook daar vindt uitbuiting en ontwrichting plaats, met gevolgen voor ons hele leven. Bijbels gezien is het hart de plaats bij uitstek van Godsontmoeting, van innerlijke vorming, van richting krijgen en geven. En precies daar is de harmonie vaak zoek. Als God al ergens een plek krijgt, is dat vaak een spie uit de taart: een stukje tijd of aandacht dat we nemen wanneer we Hem nodig hebben, terwijl we de rest van het leven zelf in handen nemen en bepalen. De Bijbel toont een andere weg: God omvat niet een klein deel van ons bestaan, Hij omvat het geheel. Hij is geen spie van de taart, Hij is de taart zelf; Hij draagt het geheel, Hij is het hart van ons bestaan.

Dus om tot harmonie te komen is er wat Moeder Aarde betreft zeker een ecologische bekering nodig, maar voorafgaand daaraan een bekering van het hart. Waar het hart opnieuw leert leven in relatie met God, groeit er een andere blik op de wereld en haar mensen.

Johannes roept vandaag op tot bekering. De taal die hij daarvoor hanteert is al even ruw als zijn mantel van kameelhaar. Maar het voordeel is dat het onomwonden is en vooral heel duidelijk: ‘Addergebroed, wie heeft jullie wijsgemaakt dat je het komende oordeel kunt ontlopen? Breng liever vruchten voort die tonen dat jullie tot inkeer gekomen zijn. En denk niet dat je bij jezelf kunt zeggen: Wij hebben Abraham als vader. Want ik zeg jullie: God kan uit deze stenen kinderen van Abraham verwekken! De bijl ligt al aan de wortel van de boom: iedere boom die geen goede vruchten voortbrengt, wordt omgehakt en in het vuur geworpen.’ En: ‘Hij zal jullie dopen met de heilige Geest en met vuur; Hij houdt de wan in Zijn hand, Hij zal Zijn dorsvloer reinigen en Zijn graan in de schuur bijeenbrengen, maar het kaf zal Hij verbranden in onblusbaar vuur.’

Het zijn woorden die zich ook tot ons richten. Ze nodigen uit om te kijken naar de vruchten van ons leven en naar alles wat onze innerlijke samenhang verstoort. Bekering betekent een nieuwe of vernieuwde gerichtheid op God, zodat ons hart opnieuw in harmonie komt met Gods bedoeling.

Jesaja roept ons op opnieuw onze diepste harmonie met en in God te ontdekken. Johannes toont welke stap daartoe leidt: bekering. Laten we beide boodschappen omarmen, niet om onszelf te veroordelen, maar om ruimte te scheppen voor wat werkelijk telt. Laten we ons richten op Hem die in dit alles onze diepste bezieling wil zijn: Jezus Christus. Moge Hij ons leven zijn. Moge ons hart, onze samenlevingen en Moeder Aarde verzorgd en gekoesterd worden vanuit Hem, die vrede brengt aan mens en schepping.

Laten we bidden

Heer Jezus
leer ons leven vanuit uw nabijheid
zodat ons hart zijn samenhang hervindt.
Geef dat wij met zorg omgaan
met de aarde die ons is toevertrouwd.
Maak ons aandachtig
voor wie kwetsbaar is.
Moge er vrede zijn in de wereld.
Amen.

Geliefde mensen, mogen in ons hart de harmonie groeien waarover Jesaja spreekt.
Een mooie zondag.
kris

Van Woord naar leven

zondag 2 in de advent - A

Reacties

Een reactie posten