dinsdag in week 30 door het jaar

Wanneer God lijkt te zwijgen

Tekst overweging: Kris

Onze wereld kent vandaag heel wat brandhaarden. We denken aan de oorlog in het Midden-Oosten, waar een broos bestand misschien de wapens even doet zwijgen, maar de littekens nog lang niet genezen zijn. We denken aan de oorlog tussen Rusland en Oekraïne, die al jarenlang talloze mensenlevens verwoest. Daarnaast zijn er nog zoveel oorlogen die nauwelijks onze aandacht krijgen. Oorlogen waarin kinderen een wapen in de hand gedrukt krijgen nog voor zij weten wat vrede is; waarin mensen worden ontvoerd en gemarteld, vrouwen en meisjes slachtoffer worden van seksueel geweld, gezinnen alles verliezen en miljoenen mensen op de vlucht slaan. Achter elk van die conflicten gaan ontelbare gezichten schuil, elk met een naam, een verhaal en een leven dat voorgoed werd getekend. Wie de wereld van vandaag bekijkt, kan zich soms afvragen of de mensheid niet lijkt op het bootje uit het evangelie, dat door woeste golven heen en weer wordt geslingerd.

We lezen dat Jezus zich met zijn leerlingen in een boot bevindt wanneer plotseling een hevige storm opsteekt. De golven slaan over de boot en de leerlingen worden overmand door angst. Maar midden in die onrust ontdekken zij dat Jezus slaapt. En dan klinkt een vraag die ook vandaag, bij het zien van zoveel oorlogen en conflicten, pijnlijk herkenbaar wordt: "Heer, wij vergaan!" Heer, waar bent U? Ziet U dan niet wat er gebeurt? Hoort U het geschreeuw van mensen die lijden onder oorlog, geweld en onrecht? Waarom lijkt U te zwijgen wanneer de wereld zo diep gewond is?

Het zijn geen nieuwe vragen. Mensen hebben ze door alle eeuwen heen gesteld. Ook de leerlingen begrijpen niet hoe Jezus rustig kan slapen terwijl zij vrezen voor hun leven. Hun angst is heel menselijk. Het is ook de vraag van velen vandaag. Waar is God wanneer oorlog en geweld de wereld blijven verscheuren? Zijn schijnbare zwijgen weegt minstens even zwaar als de storm zelf.

Het evangelie geeft geen eenvoudig antwoord op die ervaring. En we gaan dat in deze overweging ook niet doen. Het kwaad is te groot en het lijden te diep om daar zomaar een pasklaar antwoord op te geven. Wat we wél kunnen doen, is verder kijken dan de storm alleen.

Misschien moeten we beginnen met vast te stellen dat Jezus nergens zegt dat wie Hem volgt gevrijwaard zal blijven van stormen. Integendeel, doorheen de evangelies bereidt Hij zijn leerlingen er herhaaldelijk op voor dat zij vervolging, verdrukking en tegenstand zullen ondervinden. Dat is misschien een van de meest eerlijke boodschappen van het evangelie. Geloven betekent niet dat het leven ons zal sparen. Het christelijk geloof belooft niet dat wij in deze wereld gevrijwaard zullen blijven van lijden, oorlog en verdriet.

Toch vertelt het evangelie van vandaag nog iets meer, en ook dat mogen we spiegelen aan onze tijd. Jezus is wel degelijk aanwezig. Hij bevindt zich niet aan de veilige kant van de oever. Hij kijkt niet vanop afstand toe. Hij zit in dezelfde boot, midden in de storm, samen met zijn leerlingen. Dat neemt de storm niet onmiddellijk weg, maar het plaatst haar wel in een ander licht. God is geen verre toeschouwer van ons lijden. In Jezus is Hij zelf binnengetreden in de kwetsbaarheid van ons menselijk bestaan. Meer dan wie ook kent Hij onze angsten, onze pijn, ons gevoelt ontredderd te zijn.

Toch blijft de vraag naar het zwijgen van God hangen. Waarom grijpt Hij niet in? Waarom zwijgt Hij? Alsof Hij de leerlingen in de boot tot een dieper niveau wil brengen. Interessant is om te kijken naar wat Jezus doet wanneer Hij ontwaakt. Opmerkelijk is dat Hij niet eerst de storm aanspreekt, maar zijn leerlingen: "Waarom zijn jullie bang, kleingelovigen?" Hij veroordeelt hun angst niet, maar nodigt hen uit om er niet door beheerst te worden en het vertrouwen niet te verliezen. Pas daarna spreekt Hij de wind en het water toe. Alsof Hij wil zeggen dat allereerst de eerste storm die bedaard moet worden, de storm in het hart van de mens is. Want waar angst ons volledig in haar greep krijgt, verliest ook de hoop alle adem. De vrede die Christus schenkt, begint niet eerst rondom ons, maar in ons. Het is de vrede van het hart: geen blind optimisme of de overtuiging dat alles vanzelf goed zal aflopen, maar het diepe vertrouwen dat Gods aanwezigheid sterker is dan wat wij op dat moment kunnen zien.

Het is een vrede die ons ook aanzet om van binnenuit geëngageerd in deze wereld te staan. Waar mensen blijven kiezen voor dialoog in plaats van haat, voor verzoening in plaats van wraak, voor mededogen in plaats van onverschilligheid, daar staat Christus als het ware op en spreekt Hij opnieuw zijn woord van vrede. En dan gaat het natuurlijk niet alleen over wereldvrede. Het is een vrede die ook gestalte wil krijgen in onze eigen kleine wereld: in onze gezinnen, op onze werkvloer, in onze geloofsgemeenschap en overal waar mensen elkaar ontmoeten. Dat is de weg waartoe iedere christen geroepen wordt.

Laten we ten slotte ook het belang van het gebed voor vrede niet vergeten. Het houdt ons niet alleen in verbondenheid met allen die lijden onder oorlog en geweld, het behoedt ons er ook voor onverschillig te worden voor al dat leed. Maar bovenal blijven wij in een houding van smeken uitzien naar Gods vrede, een vrede die wij zelf niet kunnen maken, maar die Hij in genade in mensenharten wel kan laten groeien. En daarvoor mogen wij bidden.

Moge de Heer ons de genade geven niet alleen dragers van zijn vrede te zijn, maar ook uitdragers ervan. Moge Hij ons de moed schenken om, ieder op zijn eigen plaats, mee te bouwen aan zijn Koninkrijk, waar vrede, gerechtigheid en barmhartigheid groeien. Zo mogen ook wij, hoe bescheiden ook, bijdragen aan een meer vredevolle wereld.

En wat de slapende Jezus betreft: weet dat Hij minder afwezig is dan Hij doet vermoeden. In zijn schijnbaar slapen nodigt Hij ons uit om dieper te kijken dan de storm alleen. Misschien begint geloven precies daar: waar wij, ondanks alle onbeantwoorde vragen, blijven vertrouwen dat Hij met ons in de boot is. Laten wij daarom ons vertrouwen op Hem blijven stellen, zowel in ons persoonlijk leven als in ons engagement voor een meer vredevolle wereld.

Laten we bidden

Heer Jezus,
wanneer de stormen van onze wereld
ons bang maken
en uw stilte ons vragen doet stellen,
leer ons dan vertrouwen
dat U met ons in de boot bent.
Schenk ons de vrede van het hart
en maak ons tot dragers van uw vrede,
waar U ons ook zendt.
Amen.

Geliefde mensen, laat ons leven vanuit vertrouwen en vrede.
Een mooie dinsdag,
kris

---

Om mee op weg te gaan

Ervaar je ook wel eens dat Jezus lijkt te zwijgen? Loop niet weg van deze emotie maar ga ermee de stilte in. Leg je vragen aan Hem voor en vul de stilte en de tijd niet te snel in. Misschien nodigt Hij je uit om je nog dieper aan Hem toe te vertrouwen. Neem daarvoor echt de tijd. En koester vooral de stilte. Laat de Geest maar borrelen.