donderdag in week 2 door het jaar

Een leegte vol van genade

Tekst overweging: Kris

We lezen hoe Jezus zijn leerlingen vraagt een bootje voor Hem klaar te houden. De menigte is groot, het verlangen tastbaar, de drang om Hem aan te raken haast onweerstaanbaar. Mensen komen van overal, gedreven door hoop op genezing en bevrijding. Jezus wijst dat verlangen niet af, maar stuurt wel aan op een zekere afstand tussen Hem en de menigte. Op het eerste gezicht lijkt Hij zich zo te beschermen tegen het grijpende verlangen van de mensen. Fysiek zal daar ongetwijfeld iets van meegespeeld hebben. Maar dit beeld draagt ook een diepere betekenis.

We leven in een tijd waarin alles onmiddellijk beschikbaar moet zijn. Wat we verlangen, hebben we liefst zo snel mogelijk, zonder wachttijd. Voor 23u besteld, morgen in huis is haast een levenshouding geworden. Wachten voelt al snel als verlies. Die houding kan ook in ons geloof binnensluipen. We willen nabijheid voelen, God onmiddellijk bereikbaar maken. Leegte, stilte en onbereikbaarheid ervaren we al snel als ongemakkelijk.

Toch kunnen juist ruimte, leegte en schijnbare afstand in onze relatie met de Heer een mystieke diepte krijgen. In die ruimte leren we wat het betekent om niet te grijpen en te verlangen zonder te bezitten. Deze afstand bewaart ons ervoor Jezus te herleiden tot wat wij nodig hebben of hopen te krijgen. Ze behoedt ons ook voor een dwingende houding van onze kant, waarin wij Hem willen vastleggen. Het gaat om een ruimte die nodig is om de ontmoeting met de Heer in haar volle diepgang te kunnen ontvangen en beleven.

Dat zien we ook bij Maria Magdalena op de ochtend van Pasen. In haar vreugde en ontreddering wil zij de verrezen Heer aanraken en vasthouden, alsof alles nu eindelijk veilig is. Maar zij hoort de woorden: ‘Grijp Me niet vast’ (Joh. 20,17). Dat is geen afwijzing. Jezus leert haar dat de nieuwe nabijheid niet langer via vasthouden verloopt. Het is juist in het loslaten van het willen grijpen dat een diepere verbondenheid kan groeien.

Ook in ons gebedsleven herkennen we die spanning. We verlangen vaak de Heer te voelen, bijna tastbaar, en liefst meteen. En het moet gezegd: Hem werkelijk ervaren kan deugd doen. Het tegenovergestelde, niets voelen, valt ons veel moeilijker. Dan stellen we ons gebed in vraag, en soms ook de tijd die we aan Hem geven. Stilte en geestelijke leegte houden we niet gemakkelijk uit. Toch kan juist die leegte een bedding worden waarin de Heer ons dieper ontmoet, los van onze drang om Hem onmiddellijk te willen ervaren.

Neem bijvoorbeeld het Woord uit de Schrift dat we – terecht overigens – vaak gebruiken in ons persoonlijk gebed. We lezen het en interpreteren het vrijwel onmiddellijk. Zo kan het lezen uitgroeien tot een vorm van oppervlakkig grijpen, waarbij we ruimte en tijd geen kans geven om te ontvangen wat het Woord ons wil schenken. We willen het onmiddellijk begrijpen, de zin ervan doorzien, om het daarna vlot om te zetten in ons dagelijks leven. De kans is groot dat we daarbij iets missen. We hebben gelezen en geïnterpreteerd, maar nog niet werkelijk ontvangen. Hem ontmoeten in het Woord, doorheen stilte en tijd, is nog iets anders. In volgehouden stilte en leegte geven we de Heer de ruimte om doorheen zijn Woord ons ten diepste te raken, ons binnen te leiden in zijn verhaal en ons van binnenuit te vormen naar zijn liefde. Dat heeft niets te maken met ongeduld, maar met het verlangen Hem het eerste woord te geven en Hem het laatste woord te laten.

Iets gelijkaardigs speelt zich af bij de communie tijdens de eucharistieviering. Hoe ontvangen we Hem? Met een innerlijk grijpen, vanuit een Hem willen hebben? Of laten we toe dat Hij tot ons spreekt? Vaak krijgen mensen nauwelijks de tijd om communie werkelijk communie te laten zijn: een tijd waarin de gemeenschap met de Heer zich kan verdiepen. Stilte na de communie ervaren velen ook als ongemakkelijk, en daarom wordt ze vaak snel opgevuld met gebeden, bezinningsteksten of gezang. Nochtans kan juist het stil verwijlen bij de zojuist ontvangen Heer een bijzonder genadevolle tijd zijn.

De afstand tussen het bootje en de menigte leert ons dat het in wezen gaat om een diepere vorm van aanwezigheid, zowel van de Heer uit als van ons uit. Het is een uitnodiging tot loslaten, om juist dieper te kunnen ontvangen. Een mystieke ruimte, zeg maar, vol van genade.

Laten we bidden

Heer Jezus,
leer ons de ruimte te eerbiedigen
waarin U tot ons wilt komen.
Bevrijd ons van de drang
om U vast te leggen.
Laat ons verlangen groeien
in stilte en vertrouwen.
Schenk ons de genade
om te ontvangen wat U geven wilt.
Kom heilige Geest.
Amen.

Geliefde mensen, moge de stilte ons dragen tot een ontmoeting die dieper reikt dan woorden of gevoelens.
Een vredevolle donderdag,
kris

---

Om mee op weg te gaan

Hoe ga jij om met het Woord dat je leest, met de communie die je ontvangt en met de stilte in je gebed? Heb je soms de neiging om te grijpen? Is er ruimte om te wachten en te ontvangen? Wellicht kan juist die leegte een mystieke ruimte worden waarin je je laat opnemen in de aanwezigheid van de Heer.