zaterdag in week 2 van de veertigdagentijd

De vreugde van Gods barmhartigheid

Tekst overweging: Kris

De parabel van de verloren zoon wordt verteld door Jezus op het moment dat farizeeën en schriftgeleerden morrend onder elkaar zeggen: “Die man ontvangt zondaars en eet met hen.” Zij ergeren zich eraan dat Jezus mensen opzoekt die in hun ogen ver van God zijn geraakt. In hun beleving moest een rechtvaardige zijn religieuze zuiverheid bewaren en daarom afstand houden van wie als zondaar werd beschouwd. Maar Jezus laat zien dat Gods hart anders klopt. Zijn omgang met tollenaars en zondaars is geen toegeving aan het kwaad, maar een openbaring van Gods barmhartigheid. En precies daarom vertelt Hij deze parabel.

Het verhaal gaat over een vader met twee zonen. De jongste eist zijn deel van het bezit op en vertrekt naar een ver land. Daar verkwist hij zijn vermogen in een losbandig leven. Wanneer uiteindelijk alles op is en een hongersnood het land treft, blijft hij berooid achter. Hij moet varkens hoeden en heeft zelfs honger naar het voedsel dat zij krijgen. In die ellende komt hij tot zichzelf. Hij beseft wat hij verloren heeft en denkt aan het huis van zijn vader, waar zelfs de dagloners brood in overvloed hebben. Met berouw in het hart besluit hij terug te keren, al verwacht hij niets meer dan een plaats als knecht.

Zo’n innerlijke ommekeer groeit niet enkel uit menselijke wanhoop of uit eigen kracht. Ook in ons leven is een tijd van inkeer vaak al een tijd waarin Gods genade werkzaam is. Wanneer in ons hart het verlangen ontwaakt om opnieuw naar God terug te keren, wanneer we voelen dat we Hem niet langer kunnen missen, dan is dat meer dan een gedachte die we zelf hebben bedacht. Het is een innerlijk ontwaken dat door God zelf wordt gewekt. De heilige Geest raakt het hart aan en wekt het verlangen om de weg naar huis weer te vinden. Nog vóór wij de eerste stap zetten, is God dus al aan het werk in ons hart.

Terug naar de parabel. De vader ziet zijn zoon al van verre aankomen. Hij wacht niet af, maar rent hem tegemoet, valt hem om de hals en kust hem. Geen verwijt, geen ondervraging, geen rekensom van schuld. Alleen vreugde omdat zijn zoon terug is. Onmiddellijk laat de vader het mooiste gewaad halen, een ring aan zijn vinger steken en sandalen aan zijn voeten doen. Het gemeste kalf wordt geslacht en er begint een feest. “Deze zoon van mij was dood en is weer tot leven gekomen, hij was verloren en is teruggevonden.”

In deze omhelzing wordt zichtbaar wie God voor ons wil zijn. Net zoals de vader staat Hij geduldig uit te kijken. Zijn verlangen gaat uit naar de mens die - aangeraakt door zijn genade - de weg naar huis terugvindt. Wanneer iemand tot zichzelf komt en na zijn afdwalen opnieuw naar Hem op weg gaat, staat Gods hart wijd open. Hij ontvangt met vreugde. Het verleden wordt niet eindeloos opgerakeld. De relatie wordt hersteld.

Op dat moment verschijnt de oudste zoon in het verhaal. Hij komt terug van het veld en hoort muziek en dans. Wanneer hij verneemt wat er gaande is, wordt hij boos en weigert naar binnen te gaan. Hij voelt zich miskend. Jarenlang heeft hij trouw gewerkt en nooit een bevel van zijn vader overtreden, en toch is er voor hem nooit zo’n feest geweest. Zijn vader komt naar buiten en probeert hem te overtuigen te delen in zijn vreugde. Maar de oudste zoon blijft vastzitten in zijn verontwaardiging. Hij kan de overvloedige barmhartigheid die zijn broer ontvangt moeilijk aanvaarden.

Zo laat Jezus zien hoe verschillend mensen naar Gods genade kijken. De jongste zoon staat voor mensen die zich van God hebben verwijderd en uiteindelijk ontdekken hoe leeg hun leven geworden is. Zijn terugkeer begint wanneer hij tot zichzelf komt en de weg naar huis inslaat. De vader staat voor God, die uitkijkt naar zijn kinderen en hen tegemoetkomt met een liefde die alle verwachtingen overstijgt. De oudste zoon weerspiegelt de houding van de farizeeën die moeite hebben met een God die zondaars ontvangt. Zij doen hun plicht en blijven trouw, maar hun hart blijft gesloten voor de vreugde van vergeving.

De eerste lezing uit de profeet Micha is eigenlijk een belijdenis dat een gezicht krijgt in de parabel van de verloren zoon: “Wie is een God als U, die schuld vergeeft en aan zonde voorbijgaat?” De profeet bezingt een God die zich ontfermt en de zonden van zijn volk in de diepten van de zee werpt. De vader die zijn zoon omhelst laat zien hoe Gods barmhartigheid werkelijk is: een liefde die de mens niet vastzet in zijn verleden, maar hem weer opneemt in de gemeenschap van zijn huis.

Wat de lezingen ons vandaag tonen, is dat God niemand loslaat. Hij gaat de mens tegemoet, of die nu ver is afgedwaald of trouw is gebleven. Aan ieder klinkt de uitnodiging om binnen te gaan in de vreugde van zijn barmhartigheid.

Moge God ieder van ons vinden. En mogen wij op onze beurt tekenen worden van zijn barmhartigheid voor elkaar.

Laten we bidden

Goede Vader,
U blijft ons zoeken,
ook wanneer wij ver van U zijn geraakt.
Wek in ons een diep verlangen
om steeds weer naar U terug te keren.
Laat ons uw barmhartigheid
als een omhelzing ontvangen.
Geef dat wij dezelfde vergeving
ook aan anderen schenken.
In Christus, onze Heer.
Amen.

Geliefde mensen, laat ons voor elkaar een plaats van welkom zijn, steeds weer opnieuw.
Een mooi weekend,
kris

---

Om mee op weg te gaan

Ben je zelf wel eens de pedalen van het leven kwijt? Herken je dan dat diepe verlangen om thuis te komen bij God? Weet dat Hij op je wacht. Meer nog: dat Hij naar je toeloopt. Het is Hij die in je hart het verlangen wekt om terug te keren. Omarm dat verlangen. Het is het omarmen van de heilige Geest. En ga. Vertrek. Stel niet uit. Gooi je, om de woorden van de kleine Theresia te gebruiken, in de armen van Gods barmhartigheid. Gun ieder dit feest.