Van Woord naar leven

Gezien, vervuld, gezonden Tekst overweging: Kris In het evangelie van vandaag beleven Petrus, Jakobus en Johannes op de berg Tabor de zogenaamde transfiguratie van de Heer. Voor hun ogen verandert Hij van gedaante: zijn gelaat straalt als de zon en zijn kleren worden wit als het licht. In die schittering wordt zichtbaar wie Hij ten diepste is. Deze openbaring is een voorafbeelding van zijn Pasen en een versterking voor de leerlingen op weg naar het lijden. Mozes en Elia verschijnen en spreken met Hem – de Wet en de Profeten die in Hem hun vervulling vinden. Het is een moment van licht en heerlijkheid, van vrede en vreugde, van het mogen proeven van de hemel. Die ervaring willen de drie leerlingen niet kwijt; zij willen haar vasthouden. Petrus verwoordt dat verlangen: "Heer, het is goed dat wij hier zijn. Als U wilt zal ik hier drie tenten maken, een voor U, een voor Mozes en een voor Elia." Petrus was nog niet uitgesproken of een stralende wolk overschaduwde hen waaruit d...

Onverdeelde liefde Tekst overweging: Kris Het is des mensen dat er mensen zijn bij wie we spontaan gevoelens van sympathie ervaren en anderen bij wie eerder iets van afstand of antipathie opkomt. Vriendelijk omgaan met wie ons ligt, vraagt doorgaans weinig inspanning. Heel anders wordt het wanneer we vriendelijk willen zijn tegenover wie ons minder ligt. En dan gaat het bij Jezus over meer dan humane beleefdheid. Hij spreekt over liefhebben, over werkelijk beminnen. Niet evident! In de intentie klinkt dat misschien nog haalbaar, maar in het concrete leven blijkt het vaak weerbarstig. Daar, in de realiteit van gekwetstheid en ergernis, klinkt het evangelie van vandaag heel confronterend. De Vader bemint zo, zegt Jezus, Hij laat zijn zon opgaan over goede en slechte mensen. Onze roeping is om te zijn zoals de Vader dat doet: “Wees dus volmaakt, zoals jullie hemelse Vader volmaakt is.” Wat zou Jezus daarmee bedoelen? Ik vermoed dat het hier niet gaat over een staat van bereiktheid, als...

De weg van innerlijk ontwaken Tekst overweging: Kris De veertigdagentijd nodigt ons uit om stil te staan bij de diepere betekenis van bekering. Vaak verbinden we deze periode met uiterlijke tekenen: vaker en trouwer bidden, soberder leven, vasten, meer aandacht schenken aan naastenliefde en delen met de armen. Hoewel dit ongetwijfeld betekenisvolle stappen zijn, schuilt er een subtiele valkuil in: we kunnen zo sterk gefocust raken op het naleven van onze goede voornemens, dat we de ware essentie van bekering uit het oog verliezen: onze innerlijke omkeer, de diepgaande verandering van het hart. De profeet Ezechiël laat ons vandaag zien hoezeer God verlangt naar die werkelijke bekering van het hart. Hij benadrukt dat ware bekering zich kenmerkt door het afkeren van het kwaad en door te leven naar recht en gerechtigheid, zoals God het vraagt – een leven dat geworteld is in zijn liefde. Daarbij waarschuwt hij ons om niet zelfgenoegzaam te worden en niet te snel te denken dat we er al zijn...

Kloppen en meewerken Tekst overweging: Kris Beide lezingen spreken vandaag over gebed. Waar we in de eerste lezing horen hoe Ester haar toevlucht zoekt tot de Heer, leren we in het evangelie hoe Jezus zijn leerlingen oproept om te vragen, te zoeken en te kloppen, in het vertrouwen dat de Vader hoort en geeft wat goed is. Ester bidt tot God als haar ware Koning, als voorbereiding op het bezoek dat zij zal brengen aan koning Ahasveros om bij hem voor haar volk te pleiten. Zij weet dat dit haar leven kan kosten. Zij zal, dat weet zij ook, voor een gesloten deur staan. En toch bidt zij en zal zij gaan. Jezus spreekt in het evangelie niet over een gemakkelijke weg, maar over een volgehouden vertrouwen dat blijft aankloppen, ook wanneer de deur schijnbaar gesloten lijkt. Het evangelie en de eerste lezing: twee verschillende situaties, éénzelfde beweging: zich toevertrouwen aan God. Ester zal kloppen op de deur van een aardse vorst, en tegelijk op de deur van Gods barmhartigheid. Jezus no...

Hier is meer dan Jona Tekst overweging: Kris De eerste lezing voert ons naar Nineve, die grote stad waarheen Jona wordt gezonden met een eenvoudige, scherpe boodschap: nog veertig dagen en de stad zal worden weggevaagd. Het is een korte aankondiging, zonder uitleg, zonder onderhandeling. Toch gebeurt er iets onverwachts. De inwoners van Nineve geloven God. Zij roepen een vasten uit, hullen zich in boetekleed en breken met hun kwalijke praktijken. Zelfs de koning daalt af van zijn troon, legt zijn staatsiegewaad af en gaat op de grond zitten. Met een officieel bevel roept hij iedereen op, mens en dier, om zich tot God te keren en het onrecht achter zich te laten. Het hele openbare leven komt in beweging. Wat opvalt, is de eenvoud van hun reactie. Zij discussiëren niet. Zij vragen geen bewijs. Zij eisen geen wonder. Zij nemen het woord ernstig en laten het binnenkomen. Hun bekering krijgt een concrete vorm in ander gedrag, in het loslaten van geweld en onrecht. En wanneer God ziet dat ...

Levend in Gods beweging Tekst overweging: Kris Alles begint bij God, Schepper van hemel en aarde, bron van ons bestaan. Vanuit zijn liefde beweegt Hij zich - als het ware - voortdurend naar de aarde toe. Niet als een verre toeschouwer, maar juist als iemand die zich in het hart van ons menselijk bestaan innig nabij maakt. Dit belichaamde Hij in zijn Zoon Jezus Christus, het Woord dat uit Hem is voortgekomen en onder ons is komen wonen. Hij heeft niet alleen fysiek onder ons gewoond, maar blijft ons in alle tijden nabij als goddelijke aanwezigheid, door zijn Geest die in ons woont. Op dit alles mogen wij als mensen een antwoord geven. We zijn geroepen om ontvangers en dragers te zijn van wat Hij schenkt, en om actief gehoor te geven door een leven te leiden waarin zijn liefde zichtbaar wordt in onze relaties met elkaar, vanuit zijn inwoning. Met onze daden van goedheid geven wij terug wat we in genade hebben ontvangen, als vrucht van wat Hij in ons heeft gezaaid. Deze beweging lezen ...

Op weg naar heiligheid Tekst overweging: Ricky Rieter Beste vrienden, hoe staan we ervoor aan het begin van de Veertigdagentijd? Eigenlijk een vreemde vraag. Elke dag , ook in de loop van het jaar, is nieuw.  Elke dag worden we geroepen om er iets moois van te maken. De sterke tijden van het jaar nodigen ons er wel speciaal voor uit om onze tijd goed te besteden. Juist omdat we van onszelf weten dat we het enthousiasme van een nieuw begin niet elke dag vast kunnen houden is wat extra aandacht ervoor heel heilzaam. Het is, zonder meer, een goede gewoonte om dagelijks niet alleen terug te blikken op de voorbije dag maar ook ‘s morgens een aandachtige start te maken, zodat de hele dag bij voorbaat al ingebed is in onze goede bedoeling. Een wat, misschien uit de mode geraakt woord is ‘gewetensonderzoek’. Wat is dat, ons ‘Geweten’?  Ik beluister erin, dat ik het WEET. Weet ik diep in mijzelf wanneer ik me oké voel bij de wijze waarop ik leef? Of kriebelt er toch ergens iets, waa...

In Christus staande blijven Tekst overweging: Kris De lezingen van vandaag gaan over beproeving, over vallen en standhouden, over toegeven en gehoorzaam zijn. Ze houden ons een spiegel voor als het gaat om onze eigen kwetsbaarheid en neigingen. Allemaal vechten we immers dagelijks dat kleine oorlogje uit in ons hart: neigingen willen ons verwijderen van God en tegelijk leeft er een diep verlangen om Hem trouw te blijven. Maar de vraag is of dat oorlogje werkelijk alleen door ons eigen ik moet worden gestreden. Of is er een andere mogelijkheid? Laten we samen dieper kijken. In de eerste lezing van vandaag, uit het boek Genesis, wordt de mens gevormd uit stof en bezield door Gods adem, geplaatst in een tuin waar overvloed heerst en vertrouwen leeft. Midden in die rijkdom klinkt plots een woord dat die vrijheid beproeft. Het is de stem van de slang, die heel vriendelijk en uitnodigend zegt: “Heeft God werkelijk gezegd dat jullie van geen enkele boom in de tuin mogen eten?” De slang sla...

Wanneer leegte een roep wordt Tekst overweging: Kris We leven in een tijd waarin velen een sluimerende ontevredenheid ervaren. Ondanks alle welvaart en ontspanningsmogelijkheden ontbreekt het ons vaak aan diepe, innerlijke vreugde en echte levensvervulling. We zoeken geluk buiten onszelf, in werk, hobby’s en tal van bezigheden, en merken vroeg of laat dat deze vormen van geluk ons hart niet blijvend vullen. Wat ontspanning heet, kan soms een manier zijn om leegte te ontwijken. Wanneer die leegte aanhoudt, kan ze uitgroeien tot een stille weemoed die zwaar weegt op ons bestaan en zich zelfs lichamelijk laat voelen. Zou het kunnen dat de pijn van de verveling een pijn van leegte is, een uitdrukking van dorst naar een diepere levensvervulling? De profeet Jesaja wijst ons vandaag op een vervulling die haar wortels heeft in God en in de liefde voor de naaste. Wanneer wij – om de woorden van Jesaja te gebruiken – ‘het juk van onderdrukking wegnemen, afstand nemen van beschuldigende woord...

Mijn lichaam voor u gegeven Tekst overweging: Kris Is dit niet het vasten dat Ik verkies: misdadige ketenen losmaken, de banden van het juk ontbinden, de verdrukten bevrijden en ieder juk breken? Is het niet: je brood delen met de hongerige, onderdak bieden aan armen zonder huis, iemand kleden die naakt is, je bekommeren om je medemensen? In krachtige bewoordingen spreekt Jesaja over het vasten waar het God om te doen is: je bekommeren om je medemens. Wanneer wij over vasten spreken, denken we vaak aan een levenswijze waarin we gedurende een bepaalde tijd sober leven, onze eetgewoonten aanpassen of meer en intenser bidden. Dat zijn op zichzelf waardevolle praktijken. Ze kunnen onze relatie met God verdiepen en ons hart ontvankelijk maken voor de ander. Toch raakt Jesaja de kern: vasten is in wezen een omvorming van het hart, een bekering. Het gaat om een nieuw leven dat zich richt op de liefde. Die liefde krijgt concreet gestalte in aandacht voor de medemens, vooral voor wi...

Kies voor het leven Tekst overweging: Kris ‘U staat voor de keuze tussen leven en dood, tussen zegen en vloek. Kies voor het leven.’ Deze woorden klinken op het einde van het boek Deuteronomium, wanneer Mozes het volk toespreekt vlak vóór het de Jordaan overtrekt. Na een lange woestijntijd staat Israël op de drempel van het land dat God beloofd heeft. Het verbond is vernieuwd, de geboden zijn voorgehouden, en nu wordt alles samengebald in één indringende oproep. Het volk moet kiezen welke weg het zal gaan. Dezelfde keuze wordt ons vandaag opnieuw voorgehouden, aan ons persoonlijk, aan de Kerk en aan de hele mensheid wereldwijd. De woorden van Mozes raken aan ons dagelijkse bestaan. In grote beslissingen, maar evenzeer in kleine keuzes die nauwelijks zichtbaar zijn, speelt dezelfde vraag: kies je voor wat leven geeft, of kies je voor de dood? Kiezen voor de dood betekent: op dat moment Gods wil naast je neerleggen of halfslachtig volgen. Het betekent niet liefhebben waar je kunt li...

Een pelgrimage van verzoening Tekst overweging: Kris “Namens Christus vragen wij u dringend: laat u met God verzoenen.” Met deze woorden opent Paulus vandaag de veertigdagentijd. Hij schrijft niet als een moraalprediker, maar als een gezant, iemand die namens Christus zelf een uitnodiging overbrengt. In zijn oproep tot verzoening klinkt het hart van het evangelie zelf. De veertigdagentijd wordt ons gegeven als een tijd waarin wij ons opnieuw naar de Heer mogen keren en de breuken onder ogen zien die tussen Hem en ons zijn ontstaan. Het gaat om een beweging van het hart, een terugkeer die dieper reikt dan goede voornemens. Eenzelfde beweging zien we wanneer iemand te biechten gaat. Het begint met een bewustwording. Er groeit een besef dat woorden of daden niet in overeenstemming waren met het evangelie, dat er ergens een nee-woord is gevallen waar een ja-woord verwacht werd. Dat inzicht kan in stilte rijpen in het eigen hart. Het kan ook ontstaan doordat het Woord van God ons gewet...

Begeerte, zuurdesem en leven Tekst overweging: Kris Voor we morgen de veertigdagentijd ingaan, lezen we vandaag nog een tweede keer uit de Jakobusbrief. Hij spreekt over beproeving, begeerte en verleiding. Het moge duidelijk zijn dat God geen bron van kwaad is, en uiteraard ook geen verleider daartoe. Hij lokt niemand in de zonde. Het kwaad groeit in het hart van de mens wanneer begeerte zich losmaakt van de wil van God. Jakobus tekent bijna een biologische ontwikkeling: begeerte, zonde, dood. Wat begint als een innerlijke neiging kan uitgroeien tot een levenshouding die ons verwijdert van God en van elkaar. Begeerte op zich is geen zonde, maar wanneer zij zich afsluit voor Gods licht, gaat zij haar eigen weg. Dan wordt het verlangen niet langer gericht op leven en liefde, maar op bezit, macht, zelfbevestiging en drang naar applaus. Uit zo’n ontspoord verlangen groeit zonde, een breuk in de relatie met God en met de ander. Jakobus spreekt over dood als gevolg van de zonde, in sommig...

Ontvankelijk worden voor wijsheid Tekst overweging: Ricky Rieter Beste vrienden, vandaag, vlak voor het begin van de veertigdagentijd, nodigt Jakobus ons uit om ernst te maken met ons geloof. Wat betekent het geloof voor ons en hoe geven we er vorm aan? Mochten we nog betrokken zijn bij de festiviteiten van carnaval, dan toch al wat wijze raad van Jakobus. Hij leefde toen al niet meer, maar deze brief draagt toch zijn naam, zoals dit wel vaker gebeurt bij Bijbelse of andere geschriften. Niet uit ‘oneerlijkheid,’ maar om te beklemtonen dat hetgeen deze persoon te vertellen heeft als het ware uit de mond van Jakobus had kunnen komen. Wat me vooral treft in het begin van deze brief zijn de volgende woorden: Vraag vol vertrouwen, zonder enige twijfel. Twijfelaars zijn als de golven in zee, die door de wind, nu eens de ene en dan weer de andere kant op worden geblazen (vers 6). Stel je eens voor dat je op het water bent en bijna niet verder komt omdat de wind meer macht heeft over het b...

Kiezen in het licht van Christus Tekst overweging: Kris De lezingen van deze zondag leggen een sterke nadruk op onze verantwoordelijkheid. We zeiden het hier in ‘Van Woord naar leven’ eerder deze week al: wij zijn mensen met een geschiedenis. De cultuur waarin wij geboren zijn, onze opvoeding, ons verleden, onze omgeving, zelfs onze fysieke genen bepalen voor een groot stuk wie wij vandaag zijn. Dat alles werkt in ons door. Het tekent onze gevoeligheden, onze grenzen, onze mogelijkheden. En toch neemt dit alles onze persoonlijke verantwoordelijkheid niet weg. Wat wij vandaag doen, de keuzes die wij vandaag maken, de woorden die wij vandaag spreken, de handelingen die wij vandaag stellen: zij behoren ons toe. Daarin staan wij zelf voor God. De eerste lezing uit Jezus Sirach is daarin bijzonder duidelijk: “Als je het wilt kun je de geboden naleven.” En nog sterker: “Vóór de mens liggen het leven en de dood, hij krijgt waar hij voor kiest.” God heeft ons “vuur en water voorgezet” . ...

Dragers van vrede Tekst overweging: Kris In het evangelie van vandaag stuurt Jezus de tweeënzeventig leerlingen twee aan twee op weg met de opdracht het koninkrijk van God te verkondigen. Hij geeft daarbij heel concrete aanwijzingen over hoe zij dat moeten doen. Een van die aanwijzingen klinkt ons misschien vreemd in de oren: “Groet niemand onderweg.” Waarom deze opmerkelijke oproep tot schijnbare onvriendelijkheid? Want echt christelijk klinkt dit niet… In Bijbelse context betekende een groet vaak veel meer dan een eenvoudig “goedendag”. Het kon uitgroeien tot een uitgebreide sociale ontmoeting, met rituelen, gesprekken en wederzijdse verplichtingen. Gastvrijheid speelde daarin een belangrijke rol en vroeg tijd en aandacht. Wanneer Jezus zijn leerlingen vraagt niemand onderweg te groeten, nodigt Hij hen uit zich niet te laten ophouden door contacten die hun zending zouden vertragen. Hun taak is helder en dringend: het koninkrijk van God aankondigen. Dat vraagt innerlijke gerichthe...