woensdag in week 1 van de veertigdagentijd

Hier is meer dan Jona

Tekst overweging: Kris

De eerste lezing voert ons naar Nineve, die grote stad waarheen Jona wordt gezonden met een eenvoudige, scherpe boodschap: nog veertig dagen en de stad zal worden weggevaagd. Het is een korte aankondiging, zonder uitleg, zonder onderhandeling. Toch gebeurt er iets onverwachts. De inwoners van Nineve geloven God. Zij roepen een vasten uit, hullen zich in boetekleed en breken met hun kwalijke praktijken. Zelfs de koning daalt af van zijn troon, legt zijn staatsiegewaad af en gaat op de grond zitten. Met een officieel bevel roept hij iedereen op, mens en dier, om zich tot God te keren en het onrecht achter zich te laten. Het hele openbare leven komt in beweging. Wat opvalt, is de eenvoud van hun reactie. Zij discussiëren niet. Zij vragen geen bewijs. Zij eisen geen wonder. Zij nemen het woord ernstig en laten het binnenkomen. Hun bekering krijgt een concrete vorm in ander gedrag, in het loslaten van geweld en onrecht. En wanneer God ziet dat zij werkelijk een andere weg inslaan, wendt Hij het aangekondigde onheil af.

In het evangelie klinkt een andere toon. Jezus staat midden onder de mensen. Hij geneest, bevrijdt, spreekt met gezag. Toch leeft bij veel mensen het verlangen naar nóg een teken, naar nóg iets groters, naar nóg iets overtuigenders. Deze generatie, zegt Jezus, vraagt om een teken, terwijl zij het beslissende teken al voor zich heeft. Hij verwijst naar Jona. De Ninevieten kwamen tot inkeer op zijn prediking. Hier is meer dan Jona. De tegenstelling is scherp. Daar volstond één woord om een stad in beweging te brengen. Hier blijft men vragen, terwijl Gods nabijheid tastbaar aanwezig is.

Misschien herkennen ook wij dat verlangen. Wij denken soms dat een duidelijker teken ons zou helpen om te veranderen. Als God zich ondubbelzinnig zou tonen, groter en duidelijker dan nu, zouden wij wel anders leven. Ondertussen is Christus onder ons aanwezig: in zijn Woord dat wij beluisteren, in de Eucharistie die wij vieren, in de Kerk die zijn Lichaam is, in ieder medemens. Zijn aanwezigheid is niet spectaculair, wat het niet minder reëel maakt. Wie met de ogen van het geloof kijkt, zal Hem - naast zaken als Woord en Eucharistie - Hem ook ontmoeten in iedere medemens, bijzonder in wie afhankelijk is, in wie kwetsbaar is, in wie dorst naar aandacht en nabijheid. En wie is dat niet? De dorstige ontmoeten is Jezus ontmoeten. De arme dienen is Jezus dienen. De behoeftige bijstaan is Gods liefde concreet maken.

De Frans-Joodse filosoof Emmanuel Levinas († 1995) heeft geschreven dat het gelaat van de Ander ons aanspreekt nog vóór wij iets zeggen of beslissen. Hij schrijft het woord 'ander' soms met een hoofdletter, omdat in het gelaat van de ander een diepte zichtbaar wordt die verwijst naar het oneindige, naar God zelf. Het gelaat is voor hem geen louter morele prikkel, maar een plaats waar wij uit onszelf worden weggeroepen en verantwoordelijk worden gesteld. Als christenen mogen wij in het gelaat van de ander een spoor herkennen van Christus zelf, die zich met de kleinste vereenzelvigt. Zo kan iedere mens die wij ontmoeten een plaats worden waar Hij zich aandient, als een Bedelaar naar liefde.

Misschien is dat het wonder dat wij nodig hebben: leren zien dat zijn aanwezigheid schuilgaat in al wat dorst naar liefde, naar verzoening, naar zingeving. God komt tot ons niet in het spectaculaire, maar eenvoudig doorheen de medemens, en Hij nodigt ons uit het beste in ons naar boven te halen. Bekering wordt dan heel concreet, zoals in Nineve: breken met onrecht, anders spreken, anders handelen, recht doen waar wij voordien onverschillig bleven.

Hier is meer dan Jona, zei Jezus. In Hem spreekt God zelf ons aan en komt Hij ons nabij. Onze roeping is Hem te herkennen in iedere mens en in elke situatie die ons oproept tot liefde. Moge deze veertigdagentijd geen tijd zijn van krampachtig uitkijken naar uitzonderlijke tekenen, maar een tijd waarin wij Christus ontmoeten in de medemens die vraagt om bemind te worden, en waarin onze omkeer zichtbaar wordt in daden van gerechtigheid en barmhartigheid.

Laten we bidden

Heer,
bewaar ons voor het wachten op grootse tekenen.
Maak ons ontvankelijk voor uw stem
die ons vandaag aanspreekt.
Leer ons breken met wat onrecht is
en U te dienen in wie kwetsbaar is.
In uw naam.
Amen.

Geliefde mensen, mogen wij in het alledaagse het spoor van de Heer herkennen en onze keuzes laten spreken van zorg voor elkaar.
Een toegewijde woensdag,
kris

---

Om mee op weg te gaan

Wanneer je vandaag iemand ontmoet, laat zijn of haar aanwezigheid niet achteloos voorbijgaan. Ontdek hoe in elke ontmoeting een vraag verborgen ligt die je uitnodigt tot verantwoordelijkheid. Zie daarin geen toeval, maar een kans om liefde vorm te geven. Zo kan je geloof handen en voeten krijgen in het heel gewone van elke dag.