vrijdag na aswoensdag

Is dit niet het vasten dat Ik verkies: misdadige ketenen losmaken, de banden van het juk ontbinden, de verdrukten bevrijden en ieder juk breken? Is het niet: je brood delen met de hongerige, onderdak bieden aan armen zonder huis, iemand kleden die naakt is, je bekommeren om je medemensen?

In krachtige bewoordingen spreekt Jesaja over het vasten waar het God om te doen is: je bekommeren om je medemens. Wanneer wij over vasten spreken, denken we vaak aan een levenswijze waarin we gedurende een bepaalde tijd sober leven, onze eetgewoonten aanpassen of meer en intenser bidden. Dat zijn op zichzelf waardevolle praktijken. Ze kunnen onze relatie met God verdiepen en ons hart ontvankelijk maken voor de ander. Toch raakt Jesaja de kern: vasten is in wezen een omvorming van het hart, een bekering. Het gaat om een nieuw leven dat zich richt op de liefde. Die liefde krijgt concreet gestalte in aandacht voor de medemens, vooral voor wie kwetsbaar is en zorg nodig heeft. In zekere zin - zo mogen we stellen - hebben we allemaal een zekere zorg nodig.

Ook Jezus brengt vandaag een belangrijke nuance aan. Zijn leerlingen vasten niet zolang Hij bij hen is, want bruiloftsgasten treuren niet wanneer de bruidegom in hun midden is. Met dit beeld openbaart Hij iets van zijn eigen zending. In Hem is God nabij gekomen; zijn aanwezigheid is reden tot vreugde. Tegelijk verwijst Hij naar een tijd waarin de bruidegom wordt weggenomen. Dan zal vasten zijn plaats hebben. Het krijgt betekenis als uitdrukking van verlangen, als honger naar zijn volle aanwezigheid. Vasten is zo geen doel op zich, maar een weg die het hart richt op Christus en openstelt voor zijn leven in ons.

Op het eerste gezicht lijken de lezingen een verschillende klemtoon te leggen. Jesaja beklemtoont dat het ware vasten zichtbaar wordt in daden van gerechtigheid en barmhartigheid. Het evangelie situeert het vasten binnen de heilsgeschiedenis, in relatie tot de komst en het heengaan van de bruidegom. Toch vormen deze accenten samen één beweging. Wie zich door Christus laat raken, wordt binnengeleid in zijn manier van leven. Zijn nabijheid brengt vreugde, maar ook deelname aan zijn zelfgave. Zo groeit vasten uit tot een levenshouding waarin de relatie met God en de zorg voor de ander elkaar doordringen.

In een podcast met Roger Burggraeve hoorde ik dat heel de Bijbel gelezen kan worden als een uitnodiging tot relatie: met God en met de medemens. God is relationeel, in het mysterie van zijn Drie-ene liefde en in zijn toewending naar de mens. Jezus treedt in relatie met mensen, roept hen bij name en deelt hun bestaan. Omdat wij geroepen zijn Christus in ons te dragen en vanuit Hem te leven, worden ook wij geroepen om in relatie te treden met elkaar. In dat licht krijgt vasten zijn diepere betekenis: het is een oefening die ons helpt om ons leven af te stemmen op Christus, zodat zijn barmhartigheid en gerechtigheid in ons gestalte krijgen.

Burggraeve verwees naar de eucharistie, waar Jezus zegt: ‘Dit is mijn lichaam voor u gegeven.’ Wanneer wij de communie ontvangen, delen wij in zijn zelfgave. In verbondenheid met Hem worden wij uitgenodigd om ook zelf gave te worden voor anderen. Dus geen heroïsche prestatie op eigen kracht, maar deelname aan zijn liefde. De mens vindt zijn roeping in verbondenheid, niet in afzondering. Gebed en ontmoeting met God openen ons voor de ander; zij sluiten ons niet op in onszelf. Ook het vasten behoort tot deze dynamiek: het zuivert ons verlangen, zodat wij vrijer worden om te leven vanuit Christus en om recht te doen aan wie ons wordt toevertrouwd.

De Bijbel getuigt ervan dat God een bijzondere liefde heeft voor wie arm en broos is. Dat klinkt door in het Oude Testament en wordt in Jezus’ leven en handelen tastbaar. Hij spreekt over de armen, maar Hij zoekt hen ook op en herstelt hun waardigheid. Als christenen en als Kerk worden wij geroepen om aan hun zijde te staan. Waar dat gebeurt, wordt het Koninkrijk van God zichtbaar, onder de kerktoren en in de periferieën van onze samenleving. Zo wordt het vasten dat God verkiest een weg waarop licht doorbreekt, voor anderen en voor onszelf.

Van Woord naar leven

vrijdag na aswoensdag

Reacties

Een reactie posten